Chủ động theo dõi diễn biến thời tiết và nguồn nước có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa rủi ro cho vùng hạ du. Do đó, các đơn vị quản lý thường xuyên cập nhật số liệu, phối hợp vận hành hồ chứa, công trình thủy lợi phù hợp với tình hình thực tế.

Cùng với đó, công tác cảnh báo, thông tin kịp thời đến chính quyền và người dân cần được chú trọng, giúp các địa phương chủ động phương án ứng phó khi có tình huống bất thường. Việc kết hợp giữa điều hành chủ động và cảnh báo sớm sẽ góp phần hạn chế thiệt hại.

Đối với tỉnh Khánh Hoà, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 54 hồ chứa nước với dung tích toàn bộ khoảng 716 triệu m³ nước, hơn 220 đập dâng, 95 trạm bơm, hơn 154km đường ống và hơn 4.400km kênh mương thủy lợi.

Với hệ thống hạ tầng thủy lợi đồng bộ, hiện đại và kết nối liên thông, nguồn nước trên địa bàn tỉnh cơ bản đảm bảo tưới cho 100% diện tích đất sản xuất lúa 2 vụ, 80% diện tích đất trồng trọt, phục vụ nuôi trồng thủy sản; đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, công nghiệp và dịch vụ.

Tuy nhiên, hệ thống thủy lợi đa dạng với nhiều hồ chứa, đập dâng, trạm bơm, kênh mương và công trình điều tiết đang tạo áp lực không nhỏ cho công tác quản lý, đặc biệt trong mùa mưa lũ. Lưu lượng nước biến động nhanh, nguy cơ ngập úng, sạt lở và sự cố công trình đòi hỏi các đơn vị phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi và vận hành linh hoạt.

Toàn tỉnh Khánh Hoà có 54 hồ chứa nước và hơn 220 đập dâng.

Bên cạnh đó, sự phân tán về địa bàn và quy mô công trình khiến việc phối hợp, chia sẻ thông tin, xây dựng phương án ứng phó cần được thực hiện chặt chẽ, kịp thời.

Theo lãnh đạo Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận cho biết, đến hết ngày 23/9, tổng dung tích tại 24 hồ chứa do đơn vị quản lý đạt hơn 207,19 triệu m³, tương đương 41,2% dung tích thiết kế. Chỉ trong 5 giờ, lượng nước trong các hồ đã tăng thêm 1,87 triệu m³. Đáng chú ý, một số hồ đã ở mức cao và vẫn tiếp tục có nước về.

Tại hồ Tân Giang thuộc xã Phước Hà đạt 93,1% dung tích thiết kế; hồ Ma Trai, xã Công Hải, đạt 91,6%; hồ Thành Sơn, xã Xuân Hải, đạt 83,1%; hồ Núi Một, xã Phước Dinh, đạt 72,4%. Điều đó phản ánh rất rõ sức ép của thời tiết. Khi mưa còn tiếp diễn, mực nước hồ có thể thay đổi nhanh theo từng giờ.

Vì vậy, điều tiết nước không chỉ là thao tác kỹ thuật mà là một phần quan trọng trong phương án phòng ngừa rủi ro cho cả công trình và cộng đồng phía dưới hạ lưu. Tại hồ Tân Giang, 3 cửa van được mở, lưu lượng qua tràn 24,35m³/giây; hồ Trà Co, xã Bác Ái, mở 3 cửa van, lưu lượng 12,8m³/giây; hồ Sông Than, xã Anh Dũng, mở hoàn toàn 3 cửa van, với lưu lượng qua tràn 15m³/giây.

Áp lực lên các hồ chứa càng rõ khi lượng mưa trên nhiều lưu vực trong những ngày qua ở mức cao. Trong 5 ngày gần nhất, khu vực đập dâng Sông Pha, xã Lâm Sơn, ghi nhận 179mm; lưu vực hồ Sông Sắt, xã Bác Ái Đông, 161mm; hồ Tân Giang và hồ Suối Lớn lần lượt 148mm; hồ Trà Co 138,8mm và hồ Sông Biêu 129mm. Riêng ngày 23/9, mưa tiếp tục xuất hiện trên nhiều lưu vực: hồ Núi Một 54mm, hồ Ma Trai 53mm, hồ Ông Kinh 51mm, hồ Suối Lớn 47mm, hồ Bầu Ngứ 43mm, hồ Sông Biêu 41mm và hồ Thành Sơn 40mm.

Trước tình hình trên, cùng với việc điều tiết hồ, tỉnh Khánh Hòa đang yêu cầu các địa phương thông báo đến người dân ở vùng thấp trũng, ven sông, suối, gần hồ chứa và những khu vực có nguy cơ ngập, thường xuyên theo dõi thông tin về mưa, mực nước và hoạt động điều tiết hồ. Người dân được khuyến cáo tuyệt đối không đi qua ngầm, tràn, nơi nước chảy xiết; không đánh bắt cá hoặc hoạt động gần khu vực cửa xả, nhằm ngăn những tai nạn đáng tiếc khi dòng nước bất ngờ đổi dòng, dâng cao.

Khánh Hoà nâng cao công tác ứng phó, theo dõi sát sao hệ thống hồ chứa, thuỷ lợi trong cao điểm mưa lũ. (Ảnh: MT).

Bên cạnh đó, các đơn vị phải xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý; thực hiện phương châm “4 tại chỗ”; theo dõi sát diễn biến thời tiết và chủ động đề xuất cho học sinh nghỉ học khi điều kiện không bảo đảm an toàn. Việc dạy học chỉ được tổ chức khi các điều kiện an toàn được đáp ứng. Lãnh đạo các đơn vị được yêu cầu phân công trực 24/24 giờ, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh và thường xuyên báo cáo để có chỉ đạo kịp thời.

Để đảm bảo an toàn trong điều kiện thời tiết diễn biến bất thường, trước đó UBND tỉnh Khánh Hoà ban hành Quyết định số 2365/QĐ-UBND phê duyệt Phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh năm 2026. Phương án được đưa ra trong bối cảnh tình hình thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp và cực đoan, đòi hỏi các cấp ngành nâng cao năng lực ứng phó.

Trên cơ sở đánh giá các nguy cơ, phương án ứng phó năm 2026 được xây dựng nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời và khắc phục khẩn trương, hiệu quả theo phương châm "bốn tại chỗ".

UBND tỉnh chuẩn bị kịch bản chi tiết cho các tình huống thiên tai bao gồm bão, áp thấp nhiệt đới, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, động đất và sóng thần. Các nhiệm vụ trọng tâm cũng được phân công cụ thể cho từng đơn vị liên quan.

Phương án ứng phó nhấn mạnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các địa phương, đơn vị hoàn thành kế hoạch tu bổ đê, đập, các công trình thủy lợi đang xây dựng, đảm bảo tiến độ vượt lũ; có phương án bảo vệ an toàn cho các hồ chứa nước, đập và các công trình thủy lợi do tỉnh quản lý; phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mùa vụ, bảo vệ sản xuất ở các vùng thường xuyên bị lũ, lụt, thiên tai và phối hợp quản lý, hướng dẫn neo đậu tàu thuyền, lồng bè.

Chủ động điều tiết nguồn nước, kiểm tra an toàn hồ đập và tăng cường cảnh báo sớm là giải pháp quan trọng để Khánh Hòa ứng phó mùa mưa lũ năm 2026. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý và địa phương sẽ góp phần bảo vệ vùng hạ du, hạn chế thiệt hại về tài sản, tính mạng của Nhân dân.

Nguồn: Điều tiết nước linh hoạt, phòng ngừa rủi ro cho vùng hạ du