Trong năm 2025, tình hình biến đổi khí hậu, trong đó có thiên tai đã tác động đến nhiều lĩnh vực trên địa bàn tỉnh, thể hiện rõ qua các hiện tượng thời tiết cực đoan, hạn hán kéo dài và xâm nhập mặn diễn biến bất thường và phức tạp. Trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 26 trận mưa lớn kèm dông lốc, sét, làm 2 người thiệt mạng và 23 người bị thương, 819 căn nhà bị ảnh hưởng. Đồng thời, làm hư hại nhiều tài sản, cây ăn quả và hoa màu của người dân.

Đỉnh lũ kết hợp với đỉnh triều cường và những đợt mưa lớn diện rộng đã gây ngập úng cục bộ tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Điều này làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống dân cư và kết cấu hạ tầng. Ước tính, mưa, lũ và triều cường đã gây thiệt hại hoàn toàn 83 ha kiểng, 75,38 ha hoa màu và 588,59 ha lúa, thiệt hại một phần (30% - 70%) trên 1.103 ha vườn cây ăn trái và 34,26 ha ao nuôi cá.

Nghiêm trọng nhất là tình hình sạt lở diễn biến phức tạp. Toàn tỉnh xảy ra 258 điểm sạt lở (23 điểm sạt lở trên sông Tiền, 235 điểm sạt lở bờ sông nhỏ và kinh, rạch nội đồng) với tổng chiều dài khoảng 46,118 km. Sạt lở đã làm ảnh hưởng 83 căn nhà (26 căn bị sập hoàn toàn)…gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhiều hộ dân ven sông. Ước tổng thiệt hại do thiên tai gây ra khoảng 543,23 tỷ đồng. Trước bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, Đồng Tháp đã chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó theo hướng tổng thể, đồng bộ và dài hạn.

Trước tác động của biến đổi khí hậu với diễn biến bất thường của thiên tai, Đồng Tháp phát triển hệ thống thủy lợi theo hướng hiện đại, đa mục tiêu (Ảnh minh họa: NT).

Triển khai đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026 – 2035, từng bước giải quyết căn cơ các tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan trên địa bàn tỉnh, góp phần ổn định sản xuất, đời sống Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương, UBND tỉnh giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương.

UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Sở Tài chính, Sở Xây dựng các cơ quan, đơn vị, địa phương khẩn trương, nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh bổ sung, cập nhật các nội dung phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn vào Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành, lĩnh vực phù hợp định hướng phát triển vùng và tình hình thực tiễn địa phương theo yêu cầu của Kết luận số 26-KL/TW trước ngày 30/5/2026.

Trong đó chú trọng tới nội dung: Hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu; điều chỉnh cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, tiết kiệm nước; áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp trong đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội và tăng cường bảo vệ, phát triển bền vững tài nguyên rừng.

Tổ chức rà soát, đánh giá tổng thể hiện trạng hệ thống thủy lợi trên địa bàn tỉnh, tập trung đánh giá công năng, hiệu quả khai thác các công trình thủy lợi liên vùng, nội vùng và nhu cầu nâng cấp, cải tạo trong thời gian tới; đồng thời rà soát, xác định nhu cầu nạo vét các tuyến sông, kênh, rạch, đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống thủy lợi nhằm tăng cường khả năng tích trữ, bổ cập và sử dụng hiệu quả nguồn nước ngọt, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tăng cường công tác quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước; kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác cát sông, khai thác nước dưới đất và quản lý trật tự xây dựng nhằm hạn chế nguy cơ sụt lún, sạt lở, ngập lụt và xâm nhập mặn; đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng tài nguyên theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Khẩn trương rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của sạt lở, sụp lún trên các tuyến sông, kênh, rạch; xác định các khu vực nguy hiểm, có nguy cơ mất an toàn để xây dựng phương án di dời dân cư; phân loại mức độ ảnh hưởng, nhu cầu di dời và điều kiện cụ thể của từng nhóm đối tượng để áp dụng chính sách hỗ trợ phù hợp theo quy định; đồng thời, nghiên cứu, đề xuất UBND tỉnh kiến nghị cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ đối với hộ nghèo, hộ yếu thế và các trường hợp khó khăn đặc biệt nhằm ổn định nơi ở, đời sống và điều kiện sản xuất lâu dài;

Địa phương này đầu tư nâng cấp, kiên cố hóa các công trình phòng chống thiên tai.

Rà soát, đánh giá và nâng cao hiệu quả các công trình, dự án, hạ tầng phục vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn; ưu tiên đầu tư các hệ thống thủy lợi có tính liên vùng, đa mục tiêu, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu kiểm soát lũ, ngăn mặn, trữ và cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, vận hành và nâng cao hiệu quả khai thác công trình và kịp thời khắc phục các dự án hoạt động chưa phát huy hết công năng.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai; nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, vận hành công trình thủy lợi và phòng, chống thiên tai. Tăng cường liên kết vùng và hợp tác quốc tế trong quản lý tài nguyên nước và ứng phó sụt lún, sạt lở, ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn; nâng cao hiệu quả chia sẻ thông tin, dữ liệu và phối hợp vận hành các công trình thủy lợi.

Thời gian tới, tỉnh đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi trọng điểm theo hướng đa mục tiêu. Trong đó, đầu tư hệ thống công trình thủy lợi liên vùng phục vụ điều tiết, trữ nước ngọt, kiểm soát mặn, tiêu thoát lũ, bảo đảm chủ động nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và phát triển công nghiệp nhất là trong bối cảnh hạn hán, xâm nhập mặn ngày càng gia tăng.

Đầu tư hạ tầng và cơ chế, chính sách phục vụ di dời, bố trí, sắp xếp dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra sạt lở, sụt lún, ngập úng, sống trên kênh rạch để bảo đảm an toàn tính mạng người dân, ổn định đời sống, sinh kế lâu dài và thích ứng với biến đổi khí hậu; cơ chế, chính sách cần hướng đến đối tượng hộ nghèo, hộ yếu thế và các trường hợp khó khăn đặc biệt nhằm ổn định nơi ở, đời sống và điều kiện sản xuất lâu dài.

Đầu tư nâng cấp, kiên cố hóa và hiện đại hóa hệ thống đê điều, bờ sông, bờ biển và các công trình phòng, chống sạt lở, sụt lún, ngập úng, bảo đảm an toàn dân cư, hạ tầng thiết yếu và ổn định phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và vùng đồng bằng sông Cửu Long./.

Nguồn: Đồng Tháp phát triển hệ thống thủy lợi hiện đại, đa mục tiêu