Để đạt hiệu quả, tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như đổi mới quy trình sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, ứng dụng công nghệ sạch trong công nghiệp và tăng cường giám sát môi trường. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về giảm phát thải khí nhà kính cũng được chú trọng thông qua các chương trình tuyên truyền, tập huấn.

Nhiều mô hình sản xuất thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng đã được nhân rộng, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái. Bên cạnh đó, thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, bền vững, tỉnh Đồng Tháp đang chú trọng triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” (gọi tắt là Đề án).

Đây là hướng đi cần thiết và tất yếu trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp, địa phương có nhiều lợi thế để triển khai Đề án. Trước hết là quy mô sản xuất lớn với khoảng 227.000 ha lúa và trên 134.900 ha cây ăn trái.

Cùng với đó, hệ thống thủy lợi trên địa bàn tỉnh tương đối hoàn chỉnh và bước đầu đã hình thành được một số mô hình sản xuất giảm phát thải. Bên cạnh đó, địa phương còn có hệ thống hợp tác xã (HTX) nông nghiệp khá phát triển, có kinh nghiệm liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ. Quan trọng hơn là tư duy đổi mới của nông dân Đồng Tháp, luôn sẵn sàng tiếp cận các mô hình sản xuất bền vững…

Cũng theo Sở NN&MT, thời gian qua, địa phương đã chủ động chuẩn bị khá sớm cho việc triển khai Đề án. Theo Đề án, Đồng Tháp đặt mục tiêu đến năm 2035 có 100% diện tích lúa trên địa bàn tỉnh được áp dụng quy trình canh tác phát thải thấp, bền vững; giảm tối thiểu 20% lượng phát thải khí nhà kính trong sản xuất trồng trọt so với phương thức canh tác truyền thống.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu tối thiểu 60% diện tích cây ăn trái chủ lực được áp dụng quy trình canh tác phát thải thấp, sử dụng hiệu quả nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và phụ phẩm trồng trọt; từng bước mở rộng đối với các cây trồng khác phù hợp điều kiện sinh thái và yêu cầu thị trường. Địa phương sẽ xây dựng và đưa vào vận hành ít nhất 10 mô hình điểm sản xuất trồng trọt phát thải thấp có hiệu quả kinh tế và môi trường rõ rệt, làm cơ sở đánh giá, tổng kết và nhân rộng.

Đồng thời, thí điểm ít nhất 20 mô hình có khả năng đo đếm, báo cáo, thẩm định kết quả giảm phát thải; từng bước tiếp cận cơ chế phát triển tín chỉ các-bon trong lĩnh vực trồng trọt khi đủ điều kiện theo quy định.

Đồng Tháp đẩy mạnh triển khai các mô hình trồng lúa chất lượng cao, phát thải thấp. (Ảnh: LHV).

Địa phương cũng đặt mục tiêu tối thiểu 70% diện tích trồng trọt phát thải thấp được tổ chức sản xuất thông qua HTX, tổ hợp tác hoặc hình thức liên kết với doanh nghiệp, gắn với truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ ổn định; thu nhập của người dân tham gia sản xuất trồng trọt phát thải thấp tăng tối thiểu 30% so với phương thức canh tác truyền thống; tối thiểu 80% vùng sản xuất trồng trọt phát thải thấp được quản lý, giám sát bằng công cụ số như nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc, quản lý nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và theo dõi phát thải.

Ngoài ra, tỉnh sẽ xây dựng và phát triển nhãn hiệu nhận diện đối với sản phẩm chủ lực sản xuất theo quy trình phát thải thấp của tỉnh Đồng Tháp, gắn với tiêu thụ trong nước và xuất khẩu…Một nền tảng quan trọng là tỉnh tham gia tích cực Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long;

Đồng thời, triển khai Dự án TRVC - Chuyển đổi sản xuất lúa theo hướng giảm phát thải và tăng giá trị với sự tham gia của doanh nghiệp, HTX và nông dân. Qua thực tiễn triển khai, nhiều quy trình canh tác bền vững đã được áp dụng như: Quản lý nước tưới hợp lý; giảm lượng giống gieo sạ; giảm phân bón hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ và sinh học; quản lý dịch hại tổng hợp.

Đồng thời, tỉnh cũng từng bước thay đổi tập quán không đốt rơm rạ sau thu hoạch, hướng tới sử dụng rơm rạ làm nguyên liệu cho kinh tế tuần hoàn. Theo đại diện HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi (xã Mỹ Quí, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, những năm trước, nông dân chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ, đầu ra bấp bênh. Hơn 2 năm nay, để nâng cao giá trị sản phẩm, HTX thực hiện canh tác lúa chất lượng cao nằm trong Đề án 1 triệu ha lúa giảm phát thải.

Mô hình này rất có lợi, ngoài được hỗ trợ lúa giống, phân bón, bà con còn được tập huấn về kỹ thuật canh tác để áp dụng trong quá trình sản xuất. Cùng với đó, HTX liên kết doanh nghiệp, đưa sản phẩm vào siêu thị và xuất khẩu, giúp nông dân yên tâm sản xuất, tăng thu nhập….Không chỉ trong sản xuất lúa, Đồng Tháp cũng đang thúc đẩy sản xuất cây ăn trái theo hướng giảm phát thải, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, thuốc sinh học, quản lý dinh dưỡng và nước tưới hợp lý, gắn với mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm chủ lực như: Xoài, sầu riêng, cam, quýt.

Đồng Tháp tập trung xây dựng các mô hình canh tác trái cây giảm phát thải; tăng sử dụng phân hữu cơ. (Ảnh: HL).

Lãnh đạo Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp thông tin, trong định hướng tới, đối với cây lúa, tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng sản xuất theo quy trình canh tác bền vững trong khuôn khổ Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trọng tâm là áp dụng đồng bộ các giải pháp như: Giảm lượng giống gieo sạ; quản lý nước tưới hợp lý; giảm phân bón hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ và sinh học; quản lý dịch hại tổng hợp. Đồng thời, không đốt rơm rạ sau thu hoạch và phát triển các mô hình thu gom, chế biến rơm rạ phục vụ kinh tế tuần hoàn.

Tỉnh cũng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân nhằm tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng và giá trị hạt gạo. Đối với cây ăn trái, Đồng Tháp hiện có khoảng 134.900 ha, với nhiều ngành hàng chủ lực như: Xoài, sầu riêng, cam quýt, nhãn… Trong đó, xoài Cao Lãnh và sầu riêng vùng Cai Lậy - Cái Bè là những sản phẩm trái cây có giá trị xuất khẩu cao.

Tỉnh sẽ tập trung xây dựng các mô hình canh tác trái cây giảm phát thải; tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học; quản lý nước, dinh dưỡng hợp lý, giảm phát thải từ phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Đồng thời, phát triển các vùng sản xuất gắn với mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu. Điều này nhằm từng bước nâng cao giá trị và tính bền vững của ngành hàng trái cây. Việc thúc đẩy các biện pháp kiểm soát phát thải đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển của Đồng Tháp.

Để đạt hiệu quả lâu dài, địa phương xác định tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường đầu tư hạ tầng và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ thân thiện môi trường. Đồng thời, phát huy vai trò của cộng đồng, nâng cao ý thức trách nhiệm trong sản xuất và tiêu dùng bền vững là yếu tố trọng tâm trong hướng tới hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.

Nguồn:Đồng Tháp triển khai các biện pháp kiểm soát phát thải