Nhằm phục hồi và phát triển bền vững, tỉnh Quảng Ngãi triển khai nhiều giải pháp trọng tâm như hoạt động tái tạo nguồn lợi thông qua thả giống thủy sản tại các khu vực ven biển, cửa sông, góp phần bổ sung trữ lượng tự nhiên. Song song đó, công tác quản lý khai thác được siết chặt với việc tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là khai thác mang tính hủy diệt.

Tỉnh cũng chú trọng quy hoạch lại nghề cá, hướng dẫn ngư dân chuyển đổi phương thức khai thác phù hợp, thân thiện với môi trường. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ và khai thác hợp lý nguồn lợi thủy sản. Ngoài ra, việc khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong bảo tồn đa dạng sinh học biển đang từng bước tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực.

Những giải pháp này không chỉ góp phần phục hồi nguồn lợi mà còn đảm bảo sinh kế ổn định cho ngư dân. Với khoảng 130km bờ biển cùng hàng nghìn ha ao, hồ, đầm nước ngọt, đây là điều kiện thuận lợi để phát triển ngành thủy sản. Nhiều năm qua, khai thác và nuôi trồng thủy sản đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng, giúp hàng nghìn hộ dân ven biển, vùng sông nước cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, những lợi thế ấy đang dần bị bào mòn khi nguồn lợi thủy, hải sản tự nhiên liên tục suy giảm.

Người dân Quảng Ngãi đưa cá được khai thác trên biển vào bờ. (Ảnh: LK).

Theo ghi nhận, sản lượng nhiều nơi đã giảm từ 30 - 50% so với trước đây, tác động trực tiếp đến đời sống của ngư dân. Không chỉ khiến thu nhập giảm sút, thực trạng này còn đặt ra nguy cơ mất cân bằng hệ sinh thái biển và vùng nước nội địa. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm là tình trạng khai thác tận diệt vẫn còn diễn ra.

Việc sử dụng chất nổ, xung điện, ngư cụ có tính hủy diệt cao hay khai thác sai vùng, sai tuyến đã làm tổn hại nghiêm trọng đến môi trường sống của các loài thủy sản. Bên cạnh đó, các hoạt động sản xuất, sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường nước cũng góp phần khiến hệ sinh thái bị suy thoái. Mới đây, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đã khởi tố, bắt tạm giam một đối tượng trú tại đặc khu Lý Sơn về hành vi vận chuyển trái phép vật liệu nổ để khai thác hải sản. Tang vật thu giữ lên đến 95kg thuốc nổ, cho thấy mức độ nguy hiểm và tính chất nghiêm trọng của hành vi khai thác tận diệt.

Theo chia sẻ của ngư dân, hiện sản lượng đã giảm rõ rệt, có chuyến ra khơi thu về rất ít, thậm chí không đủ chi phí nhiên liệu. Nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng cạn kiệt, làm nghề ngày càng khó khăn hơn. Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản. Trong đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân về khai thác hợp lý, bảo vệ môi trường và tuân thủ các quy định pháp luật trong hoạt động thủy sản.

Song song đó, các biện pháp quản lý như quy định cấm biển, cấm khai thác có thời hạn đối với một số nghề gây tác động lớn đến nguồn lợi cũng được triển khai tại nhiều khu vực ven bờ. Đây được xem là giải pháp cần thiết nhằm tạo điều kiện cho các loài thủy sản có thời gian sinh trưởng, phục hồi.

Một trong những giải pháp trọng tâm được duy trì thường xuyên là hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản. Hàng năm, Chi cục Thủy sản - Biển đảo tỉnh phối hợp với các địa phương tổ chức thả cá, tôm, cua tại nhiều khu vực sông, hồ và vùng biển. Hoạt động này không chỉ góp phần bổ sung nguồn lợi tự nhiên mà còn mang ý nghĩa tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng. Đáng chú ý, vai trò của cộng đồng ngư dân ngày càng được phát huy thông qua các mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản.

Tiêu biểu như mô hình bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến hay hệ sinh thái rừng ngập mặn Cóc trắng - Bàu Cá Cái. Tại đây, người dân trực tiếp tham gia quản lý, giám sát và bảo vệ nguồn lợi, từ đó nâng cao ý thức khai thác có trách nhiệm. Theo Chi cục Thủy sản - Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi, việc thả giống tái tạo nguồn lợi tại các thủy vực nước ngọt, nước lợ và nước mặn là giải pháp lâu dài, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Tỉnh Quảng Ngãi đẩy mạnh bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản với nhiều giải pháp thiết thực. (Ảnh minh hoạ).

Ngành chức năng cũng kêu gọi sự chung tay của các tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Thông qua các hoạt động này, chúng tôi mong muốn nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là ngư dân, trong việc khai thác có trách nhiệm, không sử dụng các hình thức tận diệt như xung điện, chất nổ hay ngư cụ không phù hợp.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò then chốt trong phục hồi hệ sinh thái và đảm bảo sinh kế lâu dài cho cộng đồng. Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức thả gần 1,1 triệu con giống thủy sản tại các địa phương như xã Vạn Tường, xã Trà Giang và xã Đăk Ui góp phần phục hồi hệ sinh thái đặc thù của địa phương.

Hoạt động thả giống không chỉ đơn thuần là bổ sung nguồn lợi tự nhiên mà còn mang ý nghĩa nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản chịu nhiều áp lực, đây là giải pháp cấp thiết và lâu dài. Những nỗ lực của Quảng Ngãi trong phục hồi nguồn lợi thủy sản cho thấy hướng đi đúng đắn trong phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn tài nguyên.

Trước yêu cầu phát triển nghề cá có trách nhiệm và bền vững, việc bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết đối với ngành nông nghiệp và các địa phương ven biển. Bên cạnh đó, việc tăng cường giám sát, xử lý vi phạm sẽ được thực hiện thường xuyên, song song với các chính sách hỗ trợ chuyển đổi sinh kế nhằm giảm áp lực khai thác lên tự nhiên.

Đồng thời ứng dụng khoa học công nghệ trong nuôi trồng và khai thác sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và môi trường biển chịu nhiều tác động, các giải pháp sẽ được Quảng Ngãi điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Nguồn:Quảng Ngãi: Đưa nghề cá phát triển theo hướng bền vững