Trước những diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết và nguy cơ thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô, TP Cần Thơ đã và đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nhu cầu nước sạch cho người dân.

Qua thống kê, tình hình cấp nước sinh hoạt tại nhiều xã, phường thuộc địa bàn tỉnh Sóc Trăng cũ đang thiếu hụt nghiêm trọng, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Đến cuối năm 2025, hệ thống cấp nước đô thị mới đáp ứng khoảng 80% nhu cầu, trong khi tỉ lệ cấp nước sinh hoạt nông thôn chỉ đạt khoảng 68%, còn 32% hộ dân chưa được sử dụng nước sạch. Ngay cả những khu vực đã có hệ thống cấp nước, nguồn nước cũng chưa bảo đảm ổn định cả về số lượng lẫn chất lượng.

Bên cạnh đó, mùa khô năm nay được dự báo có khả năng kéo dài, kèm theo tình trạng mực nước sông thấp và nguy cơ xâm nhập mặn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước mặt phục vụ sinh hoạt. Trước thực tế đó, các ngành chức năng của thành phố đã chủ động xây dựng phương án ứng phó từ sớm, tập trung vào việc bảo vệ nguồn nước, điều tiết cấp nước hợp lý và hạn chế thất thoát trong quá trình khai thác, sử dụng.

Cùng với việc tăng cường theo dõi, quan trắc chất lượng nguồn nước tại các tuyến sông, kênh rạch chính, Cần Thơ cũng chú trọng vận hành linh hoạt các nhà máy nước, trạm cấp nước tập trung và hệ thống đường ống phân phối. Những khu vực có nguy cơ thiếu nước cục bộ được rà soát để kịp thời có phương án hỗ trợ, bảo đảm đời sống sinh hoạt của người dân không bị gián đoạn.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong mùa khô cũng được đẩy mạnh, góp phần giảm áp lực lên hệ thống cấp nước. Việc triển khai các giải pháp bảo đảm nước sinh hoạt không chỉ mang tính cấp bách trước mắt mà còn thể hiện sự chủ động của thành phố trong thích ứng với điều kiện khí hậu, hướng đến mục tiêu bảo đảm an sinh và ổn định đời sống cho người dân trong mùa khô.

Đồng thời, TP Cần Thơ triển khai nhiều giải pháp cấp nước khẩn cấp, ưu tiên nông thôn và dịp Tết 2026. Cụ thể, UBND TP Cần Thơ ban hành công văn số 550/UBND-KT tổ chức thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo đảm cấp nước sinh hoạt mùa khô năm 2026 trên địa bàn.

TP.Cần Thơ tích cực triển khai lắp đặt các bồn chứa tại các điểm cấp nước sạch miễn phí cho Nhân dân. (Ảnh: KA).

Để chủ động ứng phó trong mùa khô năm 2026, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ sắp tới, UBND TP Cần Thơ yêu cầu các đơn vị cấp nước khẩn trương kiểm tra, sửa chữa, bảo trì và nâng cấp hệ thống trạm, nhà máy nước và mạng lưới đường ống; bảo đảm cung cấp nước liên tục, ổn định cho người dân. Các đơn vị có giếng khoan dự phòng ứng phó xâm nhập mặn phải thường xuyên vận hành, bảo dưỡng để sẵn sàng khai thác khi cần thiết.

Đối với khu dân cư phân tán, chưa có hệ thống cấp nước, các đơn vị chủ động cân đối nguồn lực để mở rộng mạng lưới phù hợp, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nước và theo dõi tác động xâm nhập mặn nhằm kịp thời xử lý.

Trường hợp công trình cấp nước bị ảnh hưởng nặng bởi hạn hán, xâm nhập mặn, dù đã khai thác tối đa theo giấy phép nhưng vẫn thiếu nước, các đơn vị được tạm thời khai thác vượt lưu lượng cho phép nhưng không vượt công suất thiết kế và phải bảo đảm chất lượng nước.

Khi xảy ra thiếu nước nghiêm trọng, các đơn vị chủ động mở điểm cấp nước miễn phí, bố trí xe bồn cấp nước lưu động, ưu tiên bệnh viện, trường học và khu dân cư trọng điểm; việc cấp nước luân phiên phải phối hợp UBND xã, phường tổ chức theo khung giờ hợp lý.

Đối với Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn TP Cần Thơ, khẩn trương rà soát, khắc phục các trạm cấp nước xuống cấp; kiểm tra tình trạng giếng khoan, báo cáo và khoan thay thế khi cần. Trung tâm được chấp thuận khoan bổ sung 1–2 giếng dự phòng đối với các trạm chỉ có 1 giếng; các giếng thăm dò kết hợp khai thác chưa hoàn tất thủ tục được vận hành tạm thời đến hết tháng 4.2026.

Riêng 4 trạm thuộc Dự án thành phần số 02 tại Cù Lao Dung và Vĩnh Châu (cũ) được phép khai thác tạm thời đến hết tháng 4.2026 để kịp thời cấp nước cho người dân vùng hạn, mặn.

Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đã có văn bản thông tin thực trạng và kế hoạch đầu tư cung cấp nước sạch tại khu vực nông thôn tỉnh Sóc Trăng (cũ). Qua tổng hợp báo cáo của 42/43 xã, phường, tình trạng thiếu nước sạch sinh hoạt vẫn diễn ra phổ biến, kể cả trong mùa mưa. Để khắc phục, cần đầu tư mở rộng khoảng 1,37 triệu mét đường ống, phục vụ hơn 43.200 hộ dân; đồng thời có hơn 30.100 hộ sống phân tán phải áp dụng giải pháp cấp nước quy mô hộ gia đình.

Trước mắt, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn TP đã bố trí 37 điểm cấp nước miễn phí, sẵn sàng xe bồn cấp nước lưu động. Về lâu dài, giai đoạn 2026–2030, TP Cần Thơ dự kiến đầu tư khoảng 1.022 tỷ đồng để triển khai 22 công trình cấp nước tập trung cho khu vực nông thôn Sóc Trăng (cũ). Những giải pháp mà TP Cần Thơ đang triển khai trong mùa khô cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong cách tiếp cận vấn đề bảo đảm nước sinh hoạt, từ bị động sang chủ động, từ xử lý tình huống sang phòng ngừa rủi ro.

Người dân Cần Thơ đến lấy nước sạch tại điểm cấp phát nước sạch miễn phí tại trạm cấp nước Lạc Hòa. (Ảnh: HT).

Ngoài ra, trước tình trạng thiếu nước sinh hoạt cục bộ tại các khu vực nông thôn giáp biển (thuộc tỉnh Sóc Trăng cũ), lãnh đạo Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn Cần Thơ cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã tham mưu UBND thành phố triển khai hàng loạt giải pháp cấp bách, bao gồm việc mở 37 điểm cấp nước miễn phí và đề xuất các giải pháp cung cấp nước sạch nông thôn dài hạn cho các địa phương thuộc Sóc Trăng (cũ).

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, việc bảo đảm nguồn nước sạch trở thành nhiệm vụ mang tính lâu dài, và cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Khi các phương án được triển khai sớm, nguy cơ thiếu nước sinh hoạt có thể được kiểm soát, hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Người dân ở các khu vực đô thị lẫn vùng ven, nông thôn sẽ được đáp ứng nguồn nước ổn định, đặc biệt trong những tháng cao điểm nắng nóng. Việ quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn nước cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của tài nguyên nước trong điều kiện khan hiếm.

Về lâu dài, những giải pháp được áp dụng trong mùa khô không chỉ mang ý nghĩa tình thế mà còn là nền tảng để Cần Thơ từng bước xây dựng hệ thống cấp nước bền vững, thích ứng linh hoạt với các kịch bản khí hậu cực đoan. Đây cũng là tiền đề quan trọng để thành phố bảo đảm chất lượng sống cho người dân, giữ vững ổn định xã hội và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội trong những năm tiếp theo.

Nguồn: Khẩn trương triển khai giải pháp bảo đảm nước sinh hoạt trong mùa khô