Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hết năm 2025 toàn tỉnh có 489.408,91ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ ước đạt 54%, thuộc nhóm các địa phương có tỷ lệ che phủ rừng cao trong cả nước. Những cánh rừng không chỉ giữ vai trò phòng hộ, điều tiết nguồn nước, bảo vệ môi trường sinh thái, mà còn là kho tài nguyên sinh học phong phú với 2.432 loài thực vật, 548 loài động vật, trong đó nhiều loài có giá trị cao về khoa học, y dược và kinh tế.

Địa hình núi cao, khí hậu mát mẻ, độ ẩm lớn, diện tích đất lâm nghiệp chiếm tỷ lệ cao là điều kiện thuận lợi để tỉnh phát triển kinh tế dưới tán rừng. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 10.700ha cây dược liệu và lâm sản ngoài gỗ, trong đó khoảng 9.000ha được trồng dưới tán rừng. Nhiều loại cây như: thảo quả, sa nhân, tam thất, sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa… từng bước trở thành cây trồng chủ lực, gắn với sinh kế của người dân ở nhiều địa phương. Đặc biệt, tỉnh có trên 280.000ha đất có độ cao tuyệt đối trên 900m, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 75%.

Lai Châu đẩy mạnh bảo tồn gắn với khai thác hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Trước tác động của biến đổi khí hậu, nguy cơ suy giảm nguồn gen động thực, vật quý hiếm, tỉnh Lai Châu triển khai Kế hoạch bảo tồn loài ưu tiên bảo vệ, phục hồi sinh cảnh các loài ưu tiên bảo vệ; tăng cường bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh Lai Châu hướng tới mục tiêu tăng cường công tác quản lý đa dạng sinh học, bảo tồn loài ưu tiên bảo vệ, phục hồi sinh cảnh các loài ưu tiên bảo vệ.

Phục hồi, bảo vệ và phát triển bền vững các sinh cảnh, thực vật, động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ nhằm thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và sử dụng hợp lý tài nguyên đa dạng sinh học nhằm bảo tồn, sử dụng và phát triển bền vững nguồn tài nguyên rừng, đa dạng sinh học góp phần phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học theo định hướng nền kinh tế xanh để chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Địa phương này thực hiện điều tra, quan trắc, đánh giá hiện trạng loài nguy cấp, quý, hiếm; thành lập khu rừng đặc dụng Mường Tè; bảo tồn và phục hồi sinh cảnh của các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học; cung cấp, chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về đa dạng sinh học theo quy định; Gia tăng diện tích các hệ sinh thái tự nhiên được bảo vệ, phục hồi, bảo đảm tính toàn vẹn, kết nối; đa dạng sinh học được bảo tồn, sử dụng và phát triển bền vững.

Quản lý chặt chẽ việc khai thác, nuôi trồng, kinh doanh các loài động vật, thực vật hoang dã nhất là các loài nằm trong danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm; Huy động nguồn lực, ưu tiên đầu tư bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi và phát triển các hệ sinh thái tự nhiên; đẩy mạnh xã hội hóa và tăng cường hợp tác quốc tế về bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học.

Trong đó, với nhiệm vụ đẩy mạnh, tăng cường công tác bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học, Lai Châu chú trọng bảo tồn và phát triển đa dạng sinh học trên cạn: Duy trì ổn định diện tích rừng, phục hồi, nâng cao chất lượng, phát triển và quản lý rừng bền vững, phát huy các giá trị của lâm sản ngoài gỗ; chú trọng công tác bảo tồn tại chỗ và tái thả vào tự nhiên một số loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

Áp dụng các biện pháp khoanh nuôi tái sinh, phục hồi tự nhiên các hệ sinh thái bị suy thoái; ưu tiên trồng rừng bằng một số loài cây bản địa, cây gỗ lớn có giá trị kinh tế, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu; Hướng dẫn việc nhân, nuôi các loài hoang dã thông thường và kiểm soát chặt chẽ việc nuôi thương mại các loài hoang dã để bảo đảm không ảnh hưởng tới bảo tồn đa dạng sinh học;

Bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ và cây dược liệu theo hướng bền vững, gia tăng giá trị, góp phần cải thiện sinh kế, tạo nguồn thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số; triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ, phát triển các loài lâm sản ngoài gỗ và cây dược liệu có giá trị.

Địa phương này cũng đồng thời bảo tồn, sử dụng và phát triển bền vững đa dạng sinh học nông nghiệp thông qua việc bảo vệ, cải thiện và quản lý hiệu quả các hệ sinh thái nông nghiệp; phát triển nền nông nghiệp hữu cơ thân thiện với môi trường áp dụng các mô hình quản lý và sản xuất nông - lâm - thủy sản theo hướng ứng dụng các công nghệ sinh học hiện đại, thân thiện với môi trường, tạo các sản phẩm an toàn, chất lượng theo các tiêu chuẩn, đáp ứng nhu cầu sử dụng; Bảo tồn, sử dụng và phát triển bền vững các giống cây trồng, vật nuôi bản địa, nhất là các giống loài đặc hữu, quý, hiếm, có giá trị kinh tế - xã hội.

Lai Châu phát triển kinh tế rừng bền vững đặc biệt là các mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng.

Tỉnh chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học thủy vực: Quản lý, sử dụng nguồn nước hiệu quả, bảo vệ tốt các vùng ngập nước quan trọng; bảo vệ các khu vực tập trung sinh sản, khu vực thủy sản; tái tạo, thả bổ sung nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là các loài bản địa và có giá trị kinh tế, khoa học vào vùng nước tự nhiên.

Tổ chức thực hiện điều tra, quan trắc, đánh giá hiện trạng loài nguy cấp, quý, hiếm trên địa bàn tỉnh để làm cơ sở cho công tác đánh giá các giá trị thiên nhiên cần bảo vệ, bảo tồn để phục vụ công tác quản lý, phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh học, xây dựng các chương trình, kế hoạch, dự án phục hồi, bảo tồn hệ sinh thái, đa dạng sinh học;

Tỉnh thực hiện các biện pháp bảo tồn hiệu quả các loài hoang dã, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, loài di cư; bảo tồn các nguồn gen hoang dã quý, hiếm, đặc hữu, có nguy cơ tuyệt chủng; Tăng cường năng lực quản lý, thực hiện tốt cơ chế phối hợp liên ngành giữa lực lượng Cảnh sát Môi trường, Quản lý thị trường, Kiểm lâm trong kiểm soát, ngăn chặn tình trạng khai thác, đánh bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép các loài thực vật, động vật hoang dã, quý hiếm;

Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục và nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học của tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư; đa dạng hóa, lồng ghép các hình thức tuyên truyền, chú trọng tuyêntruyền các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng, đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động, thực vật quý, hiếm, nguy cấp;

Đồng thời nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, địa phương về quản lý, bảo vệ, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh; nâng cao ý thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong phát hiện, ngăn chặn các hành vi khai thác, nuôi nhốt, buôn bán và tiêu thụ trái phép động vật hoang dã.../.

Nguồn: Lai Châu: Chú trọng bảo tồn gắn với khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên