Thực hiện Nghị quyết số 20 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể (KTTT) trong giai đoạn mới, tỉnh Lào Cai triển khai các cơ chế, chính sách để hỗ trợ phát triển KTTT, Hợp tác xã (HTX).

Toàn tỉnh hiện có 1.419 HTX với gần 42.000 thành viên, tổng vốn điều lệ hơn 2.700 tỷ đồng. Trong đó, HTX nông nghiệp chiếm hơn 50% với 809 đơn vị. Các HTX đang tạo việc làm thường xuyên cho gần 19.000 lao động, thu nhập bình quân đạt gần 5 triệu đồng/người/tháng. Hiệu quả sản xuất không chỉ giúp phát triển kinh tế tại chỗ mà còn góp phần giảm nghèo bền vững.

Tại xã Quy Mông, những năm gần đây không còn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, địa phương xác định tổ chức lại sản xuất, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và thị trường tiêu thụ, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân. Hiện nay, Quy Mông đang sở hữu vùng nguyên liệu nông - lâm nghiệp quy mô lớn. Toàn xã có 5.746 ha quế, trong đó trên 3.000 ha chuyên canh tập trung và trên 1.000 ha quế hữu cơ với 2 sản phẩm OCOP. Hiện địa phương đang triển khai thu hút đầu tư một nhà máy chế biến sâu các sản phẩm từ quế.

Thúc đẩy liên kết sản xuất tại các HTX được đẩy mạnh triển khai tại các địa phương.

Bên cạnh đó, với 2.278 ha tre măng Bát độ, địa phương đã hình thành 2 sản phẩm OCOP và được liên kết bao tiêu bởi doanh nghiệp. Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi giúp người dân yên tâm đầu tư, áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ, giảm rủi ro thị trường. Cùng với đó, vùng dâu tằm 300 ha cho sản lượng khoảng 470 tấn kén mỗi năm, được liên kết tiêu thụ với nhà máy chế biến của Công ty Dâu tằm tơ Yên Bái. Đối với diện tích cây đao riềng, diện tích 72 ha đã có 2 sản phẩm OCOP, được chế biến tại các hợp tác xã trên địa bàn… Toàn xã hiện có 11 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 4 sao.

Quy Mông hiện có 17 HTX đang hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Tiêu biểu là HTX Việt Hải Đăng được thành lập năm 2017 với 8 thành viên đã chủ động xây dựng vùng nguyên liệu đao riềng 65 ha. Sản phẩm miến dong của HTX đạt OCOP 4 sao, mỗi năm tiêu thụ khoảng 11 tấn, phân phối tại nhiều tỉnh, thành và bước đầu xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh. Từ sản xuất nhỏ lẻ, thông qua tổ chức lại theo mô hình hợp tác xã, sản phẩm được chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường.

Những năm qua, HTX Thủy sản Hoàng Kim (xã Thác Bà) tận dụng diện tích mặt nước hồ để nuôi hơn 300 lồng cá, chủ yếu là cá lăng, cá diêu hồng, cá tầm. Đặc biệt, HTX liên kết với doanh nghiệp chế biến để sản xuất chả, giò, xúc xích từ cá lăng đều đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Còn đối với HTX Nông lâm nghiệp Vạn An (xã Khánh Yên) tập trung vào sản xuất và chế biến dược liệu vùng cao. Với mục tiêu gắn sản xuất với văn hóa bản địa, HTX xây dựng thương hiệu trà thảo dược đặc trưng, không chỉ là sản phẩm tiêu dùng mà còn là kết tinh tri thức của người vùng cao về cây thuốc. HTX Nông lâm nghiệp Vạn An đã xây dựng chuỗi giá trị khép kín, kết nối từ khâu trồng trọt - chế biến - tiêu thụ.

Nhiều HTX đã khai thác tốt thế mạnh về cây trồng, xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, mô hình KTTT trong lĩnh vực nông nghiệp đã khai thác tốt thế mạnh về cây trồng, vật nuôi tại địa phương, liên kết sản xuất giữa các hộ, xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững, xây dựng các sản phẩm OCOP, hỗ trợ tiếp cận thị trường. Nhiều HTX đã hướng tới quản trị chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho thành viên và người lao động. Thông qua chương trình phối hợp, các HTX được tiếp cận vốn vay ưu đãi từ Quỹ phát triển HTX, đào tạo nghề, hỗ trợ kỹ thuật, xúc tiến thương mại, đăng ký nhãn hiệu và hoàn thiện sản phẩm OCOP.

Tuy nhiên, khu vực KTTT, HTX trên địa bàn tỉnh vẫn còn đối mặt không ít thách thức như: quy mô nhỏ, thiếu vốn, năng lực cạnh tranh thấp, nguồn nhân lực còn hạn chế. Sự chênh lệch về trình độ và tốc độ phát triển giữa các HTX ở các vùng miền khác nhau vẫn là một bài toán đặt ra. Liên kết kinh tế giữa các HTX hoặc giữa HTX với doanh nghiệp tuy đã có nhưng chưa thật sự sâu rộng và bền vững...

Để phát huy hiệu quả tại các vùng nguyên liệu, các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò KTTT, HTX trong phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tiếp tục rà soát, bổ sung chính sách pháp luật, tạo môi trường thuận lợi để các HTX hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, cần hoàn thiện các chính sách liên quan trực tiếp như đất đai, tài chính, tín dụng, phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ.../.

Nguồn:Lào Cai thúc đẩy liên kết sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững