Năm 2025 ghi nhận tới 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên biển Đông, vượt cả năm 2017 từng được xem là năm thiên tai dị thường. Nhiều đợt mưa lớn, lũ vượt lịch sử xảy ra trên diện rộng tại Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Trong bối cảnh đó, ngành Công Thương là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và nặng nề nhất. Từ hệ thống điện, thủy điện, khai khoáng đến xăng dầu, logistics, nhiều công trình, cơ sở sản xuất đã bị tàn phá bởi thiên tai cực đoan. Riêng cơn bão số 13 đã khiến hơn 1,6 triệu khách hàng khu vực miền Trung mất điện; nhiều công trình điện lực, khai thác khoáng sản và hạ tầng sản xuất bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Theo Bộ Công Thương, năm 2026 tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các hình thái thiên tai cực đoan, đặc biệt là siêu bão, lũ quét, sạt lở đất và hạn hán kéo dài. Để chủ động phòng, chống, ứng phó kịp thời, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Tập đoàn, Tổng Công ty, Doanh nghiệp trong ngành Công Thương kiện toàn tổ chức, lực lượng phòng, chống thiên tai; chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, hậu cần theo phương châm 4 tại chỗ (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ) để sẵn sàng ứng phó với các hình thái thiên tai cao nhất.

Trong tổ chức chỉ đạo, chỉ huy điều hành và triển khai hiệu quả công tác ứng phó: Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo, kiểm tra công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai trước mùa mưa bão tại các cơ sở, công trình trong ngành Công Thương trên địa bàn quản lý, đặc biệt là các đơn vị quản lý vận hành lưới điện, các công trình thủy điện, các nhà máy điện gió, điện mặt trời, các cơ sở khai thác, chế biến than, khoáng sản và các cơ sở tồn chứa để sử dụng, sản xuất, kinh doanh hóa chất.

Chỉ đạo, giám sát chặt chẽ việc vận hành an toàn hồ đập thủy điện, chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố triển khai công tác kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện thuộc phạm vi quản lý trước mùa mưa bão năm 2026, tuyệt đối không cho tích nước đối với các hồ chứa nước không đảm bảo an toàn. Yêu cầu các đơn vị điện lực trên địa bàn quản lý thực hiện các biện pháp bảo vệ hành lang lưới điện, phát quang hành lang tuyến; tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn sử dụng điện an toàn trong mùa mưa bão.

Đảm bảo vận hành an toàn các công trình thủy lợi trong mùa mưa lũ là giải pháp quan trọng chủ động ứng phó, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai.

Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu, đề xuất với UBND các tỉnh, thành phố thực hiện thiết lập, quản lý hành lang thoát lũ của các hồ chứa thủy điện và thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn đập theo quy định của pháp luật; tăng cường kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền các trường hợp lấn chiếm phạm vi bảo vệ công trình, hành lang bảo vệ nguồn nước, cản trở dòng chảy thoát lũ; trường hợp vi phạm vượt thẩm quyền thì báo cáo, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Tổ chức triển khai đầy đủ kế hoạch dự trữ hàng hóa, vật tư và nhu yếu phẩm thiết yếu; tập trung vào các khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai, vùng sâu, vùng xa, vùng có nguy cơ bị chia cắt. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương các cấp để thực hiện điều tiết hàng dự trữ tại chỗ, phương án bình ổn thị trường, bảo đảm cung ứng kịp thời hàng hóa thiết yếu và các mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao khi thiên tai xảy ra

Tập đoàn Điện lực Việt Nam chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy điện thuộc phạm vi quản lý nghiêm túc thực hiện quy trình vận hành liên hồ chứa, quy trình vận hành đơn hồ chứa, phương án bảo vệ đập, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp đã được cấp thẩm quyền phê duyệt; tập trung kiểm tra, rà soát, khắc phục kịp thời các hư hỏng, khiếm khuyết (nếu có) của thiết bị, máy móc, hạng mục công trình vận hành xả lũ, cửa nhận nước để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình trước mùa mưa lũ năm 2026;

Tăng cường kiểm tra an toàn hệ thống lưới điện và các công trình điện thuộc quyền quản lý. Kịp thời phát hiện và khắc phục những điểm xung yếu có nguy cơ xảy ra mất an toàn điện như các vị trí tiếp địa, chống sét, cầu dao cách ly, cách điện,… Tăng cường các giải pháp gia cố, phòng chống, giảm thiểu tình trạng gãy, đổ cột đối với lưới điện trung thế khi có cơn bão đi qua.

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chủ động rà soát cập nhật hoàn chỉnh các phương án, kế hoạch ứng cứu khẩn cấp, ứng phó sự cố tràn dầu, sự cố cháy nổ giàn khoan, đường ống dẫn dầu, khí, các phương tiện xuất, nhập sản phẩm dầu khí neo đậu tại nơi tiếp nhận bị chìm, đắm và mắc cạn.

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam chỉ đạo các đơn vị xây dựng kế hoạch dự trữ nhiên liệu, sẵn sàng phục vụ các vùng bị thiên tai; rà soát, cập nhật phương án đảm bảo an toàn, phòng chống ngập cho công trình, cửa hàng xăng dầu, chống trôi nổi các bồn chứa xăng dầu khi bị ngập nước. Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để tổ chức thực hiện khi bão, lũ, thiên tai xảy ra. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam chỉ đạo các đơn vị thành viên rà soát, cập nhật sẵn sàng các phương án phòng chống, ứng phó, ngăn ngừa sự cố hóa chất, sạt lở bãi thải, đập hồ chứa quặng đuôi nhà máy tuyển. Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để tổ chức thực hiện khi bão, lũ, thiên tai xảy ra.

Công tác ứng phó đảm bảo phương châm 4 tại chỗ (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ).

Các chủ sở hữu công trình thủy điện tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện và thực hiện chế độ báo cáo an toàn đập, hồ chứa thủy điện trước và sau mùa mưa năm 2026 theo quy định của pháp luật, bảo đảm hoàn thành việc thực hiện các yêu cầu của các đoàn kiểm tra và khắc phục các hư hỏng, khiếm khuyết (nếu có) trước mùa mưa bão.

Rà soát, lắp đặt hệ thống quan trắc, theo dõi, giám sát, cung cấp số liệu cho các cơ quan chức năng theo quy định; rà soát hệ thống thông tin cảnh báo cho người dân vùng hạ du khi xả lũ, bảo đảm hoạt động ổn định trong mọi tình huống thiên tai xảy ra. Phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ huy PTDS, chính quyền địa phương các cấp trong khu vực chịu ảnh hưởng của công trình, trong đó có công tác thông tin về điều tiết lũ, cảnh báo xả lũ tránh để thiệt hại đáng tiếc xảy ra.

Các cơ sở khai thác, chế biến than - khoáng sản kiểm tra, rà soát các bãi thải, các khu mỏ, kho chứa, hệ thống đê chắn bãi thải, hệ thống đập hồ chứa chứa bùn thải quặng đuôi, hệ thống bơm thoát nước, mương thoát nước, mặt bằng sản xuất… nhằm phát hiện những hỏng hóc, thiếu sót có nguy cơ mất an toàn để chủ động xử lý và có phương án đảm bảo an toàn cho công trình và khu dân cư lân cận, nhất là tình huống xảy ra mưa lũ lớn; thường xuyên thực hiện việc gia cố hệ thống rãnh thoát nước, nạo vét các hố thải để tránh nguy cơ tràn bùn, vỡ đập.

Đối với các đơn vị khai thác và chế biến khoáng sản có hồ chứa quặng đuôi: Tổ chức kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn công trình đê đập, hồ chứa quặng đuôi, khắc phục kịp thời các sự cố vỡ đập, hiện tượng sạt lở, thấm trong đập (nếu có) và báo cáo cơ quan có thẩm quyền theo quy định; nghiêm túc triển khai thực hiện các quy định về quản lý vận hành an toàn hồ chứa quặng đuôi trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản; đảm bảo an toàn, tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa quặng đuôi đã được phê duyệt theo quy định.../.

Nguồn:Ngành Công Thương chủ động phòng chống, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai