Việt Nam hiện là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp, trong đó có các loại nông sản với khối lượng lớn như: Lúa, cà phê, trái cây... Tuy nhiên hiện nay, nhiều thị trường trên thế giới đang ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về sản phẩm từ trồng trọt nói riêng, sản phẩm nông nghiệp nói chung.

Do đó, việc chuyển đổi sang sản xuất phát thải thấp được xem là xu hướng tất yếu để nông sản Việt Nam duy trì, mở rộng thị phần xuất khẩu. Thực tế cho thấy, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nông dân, doanh nghiệp và quốc gia.

Do đó, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, ngành nông nghiệp trên cả nước nói chung và của TP. Hà Nội nói riêng đang chuyển mạnh từ mục tiêu tăng trưởng theo chiều rộng sang phát triển xanh, bền vững và thích ứng. Thành phố đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, nông nghiệp thông minh, mở rộng các mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn, tiết kiệm nước và giảm phát thải khí nhà kính.

Cùng với đó, việc xây dựng vùng sản xuất tập trung, phát triển chuỗi giá trị nông sản, truy xuất nguồn gốc và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng giúp gia tăng giá trị sản phẩm, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp và nông hộ đã từng bước thay đổi phương thức canh tác, sử dụng chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu tái chế, góp phần giảm lượng chất thải phát sinh.

Các mô hình canh tác hữu cơ, tuần hoàn được TP.Hà Nội khuyến khích triển khai.

Chuyển đổi xanh không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tăng khả năng chống chịu của ngành nông nghiệp trước các hiện tượng thời tiết cực đoan, bảo đảm an ninh lương thực và tạo nền tảng để Hà Nội phát triển nền nông nghiệp hiện đại, có sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Theo lãnh đạo Hội Khoa học phát triển nông thôn Việt Nam (PHANO) cho biết, ngành nông nghiệp hiện nay phải đồng thời thực hiện ba mục tiêu lớn là bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao thu nhập cho người dân và giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Điều đó đòi hỏi quá trình chuyển đổi từ nền sản xuất truyền thống sang nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao.

Do đó, chuyển đổi xanh không chỉ dừng lại ở việc giảm sử dụng vật tư nông nghiệp hay phát triển sản phẩm hữu cơ mà cần tái tổ chức toàn bộ hệ thống sản xuất theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên, tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và tạo ra giá trị gia tăng bền vững. Định hướng này cũng đang được Hà Nội cụ thể hóa bằng nhiều cơ chế, chính sách.

Nổi bật là Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND ngày 26-11-2025 của HĐND thành phố Hà Nội quy định về một số chính sách phát triển nông nghiệp thành phố Hà Nội đã tạo thêm nguồn lực để phát triển các chuỗi giá trị nông sản theo hướng xanh; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đổi mới công nghệ, hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản. Trên thực tế, nhiều mô hình sản xuất xanh đã chứng minh hiệu quả.

Tại xã Ứng Hòa, mô hình sản xuất lúa giảm phát thải gắn với tín chỉ carbon đang được triển khai thí điểm. Khi đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, người sản xuất không chỉ góp phần cắt giảm phát thải khí nhà kính mà còn có thêm nguồn thu từ việc bán tín chỉ carbon, mở ra hướng phát triển mới cho ngành hàng lúa gạo. Không dừng ở sản xuất, Hà Nội còn chuyển mạnh từ tư duy phát triển nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị, gắn sản xuất với chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch trải nghiệm.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Du lịch và Dịch vụ nông nghiệp xanh tại xã Thạch Thất với mô hình trồng nho hạ đen kết hợp phát triển du lịch sinh thái. Theo Đại diện Hợp tác xã, mô hình có diện tích 3,5ha, khoảng 1.500 gốc nho gồm các giống nho hạ đen, nho sữa, nho hoàng đế đang vào vụ thu hoạch. Nhờ đầu tư đồng bộ hệ thống mái che, tưới tự động và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, sản lượng đạt từ 10 - 15 tấn/năm, mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Đặc biệt, việc ứng dụng đồng bộ khoa học kỹ thuật trong toàn bộ quy trình sản xuất giúp bảo đảm chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Thực tiễn cho thấy, nông nghiệp hiện đại không chỉ tạo ra nông sản mà còn tạo ra giá trị từ dịch vụ, trải nghiệm, văn hóa và bảo vệ môi trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái, kinh tế tuần hoàn đang mở rộng tại Hà Nội.

Ứng dụng công nghệ hiện đại trong canh tác, sản xuất nông nghiệp là phương thức hiệu quả để giảm phát thải khí nhà kính.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, Thành phố tiếp tục nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ tiên tiến vào toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp để đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và giá trị gia tăng.

Cùng với đó, các sở, ngành tham mưu Thành phố hoàn thiện cơ chế, chính sách huy động nguồn lực cho phát triển nông nghiệp xanh, nhất là chính sách tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất. Thành phố tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng phục vụ sản xuất như hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng, xử lý chất thải, hạ tầng số và các công trình phục vụ phát triển nông nghiệp công nghệ cao...

Để ngành nông nghiệp có nhiều bứt phá theo hướng chuyển đổi xanh, trước đó vào tháng 5/2026, UBND TP.Hà Nội ban hành Kế hoạch số 179/KH-UBND về việc ứng dụng IoT trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh trên địa bàn Hà Nội. Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở bám sát định hướng của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 57-NQ/TW và Chương trình hành động của Chính phủ, đồng thời gắn với các chỉ đạo của Thành ủy và UBND Thành phố Hà Nội về đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong năm 2026.

Kế hoạch hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái IoT phục vụ nông nghiệp thông minh, góp phần hiện đại hóa hoạt động sản xuất, quản lý và giám sát. Thông qua việc ứng dụng các thiết bị cảm biến, hệ thống giám sát và phân tích dữ liệu theo thời gian thực, Thành phố đặt mục tiêu tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, nước, vật tư đầu vào; giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản.

Đồng thời, việc ứng dụng IoT còn góp phần kiểm soát an toàn thực phẩm, giảm phát thải, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế, chính sách và hạ tầng IoT trong nông nghiệp; triển khai các ứng dụng trọng điểm như giám sát môi trường sản xuất, tưới tiêu thông minh, quản lý dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi cung ứng nông sản. Thành phố phấn đấu 50% vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung ứng dụng IoT ở mức cơ bản; 50% nông dân, hợp tác xã tại vùng chuyên canh được hỗ trợ tiếp cận công nghệ; 80% công tác giám sát, dự báo sản xuất nông nghiệp được tự động hóa dựa trên dữ liệu lớn và IoT…/.

Nguồn:Phát triển nông nghiệp xanh, tăng sức chống chịu trước biến đổi khí hậu