Thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ổn định dân cư tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Trọng tâm là rà soát, đánh giá mức độ rủi ro tại từng địa bàn, từ đó xây dựng phương án di dời, bố trí lại dân cư ra khỏi những khu vực có nguy cơ cao như sạt lở đất, lũ quét hay ngập úng kéo dài.

Song song với việc di chuyển, tỉnh chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu tại nơi ở mới, bao gồm điện, nước, giao thông và các dịch vụ xã hội cơ bản, giúp người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống. Các chính sách hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm cũng được quan tâm nhằm đảm bảo thu nhập bền vững cho người dân sau tái định cư.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng chống thiên tai được tăng cường, góp phần hạn chế rủi ro và thiệt hại. Những nỗ lực này thể hiện quyết tâm của địa phương trong việc bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân và thích ứng hiệu quả với diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp. Phú Thọ có địa hình đặc trưng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, với nhiều đồi núi thấp xen kẽ thung lũng, hệ thống sông suối dày đặc và độ dốc lớn ở nhiều khu vực.

Địa hình này làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thiên tai như lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Bên cạnh đó, nhiều khu dân cư nằm ven sông hoặc ở chân đồi, sườn núi, nơi đất đá dễ bị phong hóa, dẫn đến trượt lở đất đá, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Ngoài ra, hệ thống sông lớn chảy qua địa bàn như sông Hồng, sông Lô và sông Đà... cũng làm gia tăng nguy cơ ngập lụt khi mưa lớn ở thượng nguồn hoặc xuất hiện lũ lớn.

Do vậy, công tác bố trí, sắp xếp, di dời dân cư ra khỏi các khu vực có nguy cơ thiên tai cao giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần giảm thiểu thiệt hại, tạo điều kiện để người dân sinh sống an toàn và ổn định lâu dài. Địa phương đã quan tâm di dời, bố trí, sắp xếp dân cư ra khỏi vùng thiên tai.

Các khu tái định cư tại Phú Thọ mang lại cuộc sống ổn định hơn cho người dân. (Ảnh: TT).

Đơn cử tại khu Nhàng, xã Xuân Đài, hiện có 187 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Trong nhiều năm qua, người dân nơi đây luôn sống trong nỗi lo thiên tai do khu vực đồi Nhàng xuất hiện nhiều vết sạt trượt, nứt gãy địa hình ngày càng phức tạp. Tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với hơn 60 hộ dân sinh sống ở khu vực có nguy cơ cao.

Trước thực tế đó, khu tái định cư mới với tổng diện tích gần 5ha đã được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước cùng sự chung tay của người dân được xây dựng, khánh thành, đưa vào sử dụng năm 2025 đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân. Theo đại diện khu Nhàng cho biết, được sinh sống tại khu tái định cư mới an toàn, không còn phải lo sạt lở đất mỗi mùa mưa lũ, người dân ai cũng vui mừng, phấn khởi. Niềm vui được nhân lên khi các hộ dân được hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở.

Cùng với khu Nhàng, trong giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã hoàn thành hỗ trợ 360 hộ dân được bố trí trong các dự án sắp xếp, ổn định dân cư tập trung; 31 hộ được bố trí trong các dự án sắp xếp ổn định dân cư tại chỗ; 93 hộ được hỗ trợ trực tiếp kinh phí di chuyển từ nơi ở cũ đến nơi tái định cư; 72 hộ đang cư trú tại các khu vực xa xôi, hẻo lánh có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất được quy hoạch, sắp xếp, di dời, bố trí nơi ở mới.

Qua đó, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu giai đoạn về quy hoạch, sắp xếp, di dời, bố trí 60% số hộ đồng bào dân tộc thiểu số đang cư trú phân tán trong rừng đặc dụng, vùng sâu, vùng xa, nơi có nguy cơ cao xảy ra thiên tai. Các hình thức bố trí dân cư được triển khai linh hoạt như: Bố trí tập trung, xen ghép và tại chỗ, gắn với đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng thiết yếu và hỗ trợ phát triển sản xuất.

Nhờ đó, người dân khi chuyển đến nơi ở mới có điều kiện ổn định cuộc sống lâu dài, từng bước hình thành các điểm dân cư đạt tiêu chí nông thôn mới, phù hợp với phong tục, tập quán của từng địa phương. Đồng thời, góp phần giúp người dân tiếp cận bình đẳng các dịch vụ xã hội cơ bản, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường và giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Thực tế cho thấy, công tác di dời, bố trí, sắp xếp dân cư ra khỏi vùng thiên tai là chủ trương lớn, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo, bảo vệ đời sống Nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng khó khăn.

Những ngôi nhà khang trang tạo tiền đề để người dân yên tâm phát triển kinh tế. (Ảnh: BĐ).

Chính sách này đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc ổn định đời sống người dân, tạo tiền đề để người dân yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế. Trong thời gian tới, tỉnh Phú Thọ tiếp tục chỉ đạo các cấp, ngành và địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác di dời người dân ra khỏi các khu vực có nguy cơ cao xảy ra thiên tai.

Trọng tâm là tăng cường điều tra, khảo sát, lập bản đồ cảnh báo các khu vực nguy cơ cao về sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt để xác định rõ những khu dân cư cần ưu tiên di dời. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động quy hoạch, xây dựng các khu tái định cư an toàn, có hệ thống hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, nước, trường học, cơ sở y tế nhằm tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống lâu dài. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các chương trình mục tiêu và nguồn xã hội hóa để hỗ trợ kinh phí di dời, xây dựng nhà ở và ổn định sinh kế cho người dân sau khi đến nơi ở mới…

Việc ổn định và sắp xếp lại dân cư vùng thiên tai không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển bền vững của Phú Thọ. Khi người dân được di dời đến nơi ở an toàn, có điều kiện sống tốt hơn, họ sẽ yên tâm lao động, sản xuất và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Điều này cũng góp phần giảm áp lực cho công tác cứu hộ, cứu nạn và hạn chế thiệt hại về người và tài sản mỗi khi thiên tai xảy ra. Việc gắn tái định cư với phát triển kinh tế – xã hội, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường cũng là yếu tố quan trọng giúp các khu dân cư mới phát triển ổn định, lâu dài. Với cách làm bài bản và quyết liệt, Phú Thọ đang từng bước xây dựng nền tảng an toàn, chủ động thích ứng với thiên tai trong tương lai.

Nguồn:Phú Thọ: Nỗ lực ổn định dân cư vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai