Tại Quảng Ngãi, tài nguyên rừng đã trở thành thành phần cốt lõi trong cấu trúc phát triển bền vững, không chỉ tạo không gian quan trọng cho phát triển kinh tế xanh, nhất là phát triển du lịch sinh thái, kinh tế rừng, dịch vụ môi trường rừng và thị trường các-bon rừng mà còn đóng vai trò then chốt trong việc giữ vững an ninh, quốc phòng và trật tự, an toàn xã hội vùng biên giới, hải đảo.

Giai đoạn 2020 - 2025, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng có nhiều chuyển biến tích cực, đạt nhiều kết quả nổi bật: Toàn tỉnh đã thực hiện trồng rừng tập trung đạt 160.908 ha, trồng 37 triệu cây phân tán, khoanh nuôi phục hồi khoảng 6.589 ha rừng, nuôi dưỡng làm giàu khoảng 420 ha rừng; độ che phủ rừng đến năm 2025 đạt 59,45%; khả năng phòng hộ đầu nguồn được tăng cường; bảo tồn môi trường sinh thái và đa dạng sinh học.

Kinh tế lâm nghiệp chuyển dịch tích cực theo hướng nâng cao giá trị gia tăng với tổng sản lượng gỗ khai thác đạt 15,7 triệu m3 , diện tích rừng có trồng sâm Ngọc Linh đạt 3.228 ha. Tổng nguồn lực huy động cho phát triển lâm nghiệp đạt hơn 14.685 tỷ đồng. Ngành lâm nghiệp có bước phát triển, đóng góp ngày càng rõ hơn vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của tỉnh.

Các địa phương phát triển kinh tế dược liệu dưới tán rừng, nâng cao hiệu quả kinh tế (Ảnh: TT).

Tuy nhiên, phát triển lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: Diện tích rừng suy giảm, chất lượng rừng chưa cao; giá trị gia tăng từ lâm nghiệp còn thấp; liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lâm sản chưa bền vững; công tác quản lý, bảo vệ rừng còn tiềm ẩn nguy cơ rủi ro về tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, khai thác gỗ trái phép, thiên tai, cháy rừng;

Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho lâm nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; tăng trưởng ngành lâm nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; việc tạo sinh kế cho người dân sống gần rừng còn hạn chế.

Trong bối cảnh thực hiện Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; yêu cầu phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, việc ban hành Nghị quyết về phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2035 là cần thiết, nhằm tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong phát triển lâm nghiệp của tỉnh trong thời gian tới.

Thời gian tới, tỉnh phát triển lâm nghiệp của tỉnh thành ngành kinh tế - kỹ thuật hiện đại, có đóng góp ngày càng cao cho tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP). Định hướng đến năm 2035, ngành lâm nghiệp của tỉnh có sức cạnh tranh cao, tạo ra sản phẩm và dịch vụ đa dạng, giá trị gia tăng cao, tham gia trong chuỗi cung ứng giá trị lâm sản quốc gia. Tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn tỉnh đạt 60%.

Giai đoạn 2026 - 2030, trồng mới 135.000 ha rừng tập trung (trong đó trồng lại rừng sau khai thác 134.000 ha; trồng mới rừng phòng hộ, rừng đặc dụng 1.000 ha); trồng 40 triệu cây phân tán; khoanh nuôi phục hồi rừng (khoanh nuôi mới và chuyển tiếp) 3.000 ha; nuôi dưỡng làm giàu rừng 1.000 ha; phát triển lâm sản ngoài gỗ 2.500 ha; giải quyết việc làm cho khoảng 40.000 lao động/năm; diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) khoảng 40.000 ha.

Phấn đấu đến năm 2030 ngành lâm nghiệp giảm phát thải 1,129 triệu tấn cácbon, hấp thụ và lưu giữ khoảng 10 triệu tấn các-bon. Giai đoạn 2026 - 2030, khai thác và chế biến 13,4 triệu m3 gỗ thành các sản phẩm có giá trị kinh tế cao. Ngành công nghiệp chế biến gỗ của tỉnh cơ bản hiện đại, đủ năng lực về công nghệ tham gia hội nhập thị trường trong nước và quốc tế; thu hút thêm ít nhất 01 nhà máy chế biến gỗ công suất trên 50.000 m3 /năm.

Cộng đồng giữ vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ, phát triển rừng tại địa phương.

Tỉnh tập trung phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững Xây dựng, triển khai hiệu quả các chương trình, đề án, dự án, kế hoạch phát triển ngành lâm nghiệp, trọng tâm là Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh.

Tập trung thu hút đầu tư trong lĩnh vực kinh tế lâm nghiệp, trồng rừng, đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến gỗ, trồng dược liệu dưới tán rừng, phát triển du lịch sinh thái, chú trọng phát triển các mô hình nông - lâm kết hợp thích ứng với biến đổi khí hậu và bền vững. Thí điểm mô hình chăn nuôi dưới tán rừng theo hướng an toàn sinh thái, không ảnh hưởng đến cấu trúc, diễn thế và tái sinh của rừng; mô hình trồng xen cây công nghiệp, cây đặc sản vào diện tích rừng trồng nguyên liệu trong những năm đầu khi rừng chưa khép tán.

Nghiên cứu, lựa chọn, phát triển mạnh các mô hình kinh tế tập thể, kinh tế hộ gia đình trong lâm nghiệp, thúc đẩy liên kết với các thành phần kinh tế khác để nâng cao giá trị hàng hóa lâm sản. Thúc đẩy, hỗ trợ thực hiện mô hình liên kết “06 nhà” (Nhà nước, Nông dân, Nhà khoa học, Doanh nghiệp, Ngân hàng, Nhà phân phối) trong chuỗi sản xuất lâm nghiệp. Xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ phục vụ phát triển kinh tế lâm nghiệp nhất là hạ tầng khu, cụm công nghiệp, logistics, kho bãi phục vụ phát triển sản xuất, bảo quản và chế biến lâm sản.

Tập trung nguồn lực, chỉ đạo quyết liệt việc trồng rừng, khoanh nuôi phục hồi rừng trên diện tích rừng suy giảm qua các thời kỳ, chuyển đổi kinh doanh gỗ nguyên liệu sang kinh doanh rừng trồng gỗ lớn để bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030. Lồng ghép nguồn vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 để hỗ trợ người dân trồng rừng sản xuất.

Ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lâm nghiệp: Nghiên cứu, chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, công nghệ thông tin trong tất cả các khâu của chuỗi giá trị ngành lâm nghiệp. Nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn ISO cho ngành lâm nghiệp để quản lý, giám sát chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Thực hiện số hóa trong các hoạt động lâm nghiệp.

Nghiên cứu ứng dụng nuôi cấy mô, chọn giống ưu trội, bảo tồn nguồn gen quý. Ứng dụng internet vạn vật (IoT) để theo dõi đất, độ ẩm, dinh dưỡng, vi khí hậu vườn ươm cây giống lâm nghiệp; nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp với dữ liệu lớn (AI/Big Data) để dự báo sinh trưởng, sâu bệnh, năng suất nhằm giảm rủi ro đầu tư. Xây dựng bản đồ số vùng trồng (GIS) gắn mã vùng trồng.

Thực hiện tốt chính sách khoán bảo vệ rừng và phát triển rừng gắn với tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân, cộng đồng dân cư. Tiếp tục nghiên cứu sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên phù hợp với quy định và tình hình thực tế. Hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các công ty lâm nghiệp vốn nhà nước, các ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng theo quy định./.

Nguồn: Quảng Ngãi nâng cao hiệu quả kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng