Không chỉ mang giá trị thẩm mỹ và khoa học, các cảnh quan thiên nhiên còn chứa đựng những hệ sinh thái đặc thù, là nơi lưu giữ nguồn tài nguyên sinh học quý giá và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái. Vì vậy, bảo tồn cảnh quan thiên nhiên gắn với bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

Ô nhiễm môi trường là một trong những thách thức đáng lo ngại đối với các khu vực di sản thiên nhiên. Lượng rác thải từ hoạt động du lịch, nước thải sinh hoạt và các nguồn ô nhiễm khác có thể làm suy giảm chất lượng môi trường nước, đất và không khí. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan thiên nhiên mà còn gây tác động tiêu cực đến các loài sinh vật sống trong khu vực. Ngoài ra, sự gia tăng số lượng du khách trong thời gian ngắn cũng có thể gây áp lực lên hệ sinh thái.

Cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ tạo điều kiện thuận lợi để Quảng Trị thúc đẩy phát triển du lịch.

Tại tỉnh Quảng Trị, địa phương hội tụ đầy đủ các cảnh quan từ rừng-biển-hang động-di tích. Trong đó, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng với hơn 400 hang động kỳ vĩ; các bãi biển Mỹ Thủy, Cửa Tùng, đảo Cồn Cỏ; cùng các di tích lịch sử như địa đạo Vịnh Mốc, Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang Trường Sơn, Đường 9, cầu Hiền Lương-sông Bến Hải tạo nên một chuỗi điểm đến phong phú, đa dạng, đáp ứng mọi nhu cầu khám phá và trải nghiệm.

Được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã khẳng định vị thế là điểm đến nổi bật của Việt Nam trong lĩnh vực du lịch sinh thái và khám phá. Với hệ thống hang động kỳ vĩ, cảnh quan núi đá vôi độc đáo và hệ sinh thái rừng nguyên sinh phong phú, nơi đây không chỉ là “bảo tàng địa chất” quý giá mà còn là địa chỉ đáng tin cậy trong công tác bảo tồn thiên nhiên.

Trong bối cảnh ô nhiễm nhựa trở thành thách thức toàn cầu, Ban quản lý Vườn quốc gia xác định việc giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm, gắn liền với định hướng phát triển du lịch xanh, bền vững. Đó không chỉ là khẩu hiệu mà đã được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, nhằm xây dựng hình ảnh Phong Nha – Kẻ Bàng trở thành điểm đến an toàn, thân thiện với môi trường.

Thực hiện Đề án “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng, chống rác thải nhựa giai đoạn 2021 – 2025”, Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuyên truyền trực quan cũng được chú trọng tại các điểm tham quan, cơ sở dịch vụ với hệ thống pano, áp phích, khẩu hiệu gần gũi, dễ nhớ như “Nói không với rác thải nhựa”, “Mỗi du khách – Một hành động xanh”.

Đồng thời, Ban quản lý Vườn vận động các hộ kinh doanh du lịch hạn chế sử dụng túi nilon, đồ nhựa dùng một lần, khuyến khích chuyển sang các sản phẩm thân thiện môi trường như túi giấy, hộp bã mía, ống hút tre, ống hút giấy. Các lớp tập huấn cho hướng dẫn viên, porter và doanh nghiệp dịch vụ cũng được tổ chức, lồng ghép nội dung “Du lịch xanh – Du lịch bền vững”, qua đó khuyến khích du khách cùng chung tay bảo vệ môi trường Di sản.

Hoạt động phát triển du lịch tại Vườn quốc gia, Khu bảo tồn thiên nhiên đảm bảo công tác bảo vệ môi trường, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm từ các nguồn thải.

Để bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên một cách hiệu quả đòi hỏi áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp. Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu hoàn thành việc xây dựng, phê duyệt hoặc lồng ghép quy chế, kế hoạch quản lý và bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên vào quy chế, kế hoạch, phương án quản lý đã có.

Đẩy mạnh công tác đánh giá hiệu quả quản lý các di sản thiên nhiên theo quy định pháp luật. Tổ chức quan trắc đa dạng sinh học và môi trường, duy trì hoạt động quan trắc tại các di sản thiên nhiên, trọng tâm là Vườn quốc gia. Từng bước cải thiện chất lượng môi trường đất, nước tại các di sản thiên nhiên; trường hợp bị ô nhiễm, suy thoái có giải pháp cải tạo và phục hồi kịp thời

Đáng chú ý, Quảng Trị kiểm soát và quản lý công tác bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên. Kiểm soát các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, phát triển cơ sở hạ tầng, dự án đầu tư, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, loài ngoại lai xâm hại. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên theo quy định pháp luật.

Xây dựng và tổ chức quan trắc đa dạng sinh học, môi trường tại các di sản thiên nhiên; Tăng cường công tác quản lý, giám sát và ứng phó với các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, xây dựng phương án trong trường hợp có nguy cơ khẩn cấp gây ảnh hưởng tới môi trường di sản thiên nhiên. Bảo tồn, phát triển các hệ sinh thái tự nhiên, phục hồi, cải tạo môi trường đất, môi trường nước trong di sản thiên nhiên bị ô nhiễm, suy thoái.

Địa phương này chú trọng phục hồi, bảo vệ sinh cảnh sống, bảo tồn phát triển một số loài động, thực vật nguy cấp, quý, hiếm. Xây dựng, triển khai và nhân rộng các mô hình bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học tại các di sản thiên nhiên. Thành lập và mở rộng các khu bảo tồn thiên nhiên; khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng, cá nhân đầu tư, thành lập, quản lý, sử dụng và phát triển bền vững các khu vực bảo tồn đa dạng sinh học. Điều tra, đánh giá, khoanh vùng, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên và cải tạo môi trường đất, môi trường nước trong di sản thiên nhiên.

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển, tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới về bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; bảo vệ sinh cảnh của các loài nguy cấp, qúy, hiếm có nguy cơ bị tác động từ các hoạt động phát triển. Ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số trong quan trắc đa dạng sinh học, giám sát môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học tại các di sản thiên nhiên. Đẩy mạnh kết nối và chia sẻ thông tin giữa các di sản thiên nhiên với các cơ quan, tổ chức có liên quan. Tăng cường các hoạt động mạng lưới khu Ramsar, khu dự trữ sinh quyển Thế giới và các mạng lưới bảo tồn quốc tế khác mà Việt Nam tham gia./.

Nguồn:Quảng Trị tăng cường công tác bảo vệ môi trường tại các di sản thiên nhiên