Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, nguy cơ sạt lở đất, bờ sông đặt ra yêu cầu cấp thiết về chủ động phòng ngừa và ứng phó, nhất là trong mùa mưa bão. Trước thực tế địa hình nhiều khu vực đồi núi có độ dốc lớn, cùng hệ thống sông ngòi dày đặc, các điểm có nguy cơ sạt lở cần được rà soát thường xuyên, cập nhật theo diễn biến thời tiết và mực nước.

Chính quyền các địa phương tăng cường kiểm tra những khu vực ven sông, taluy, khu dân cư nằm dưới chân núi và các tuyến giao thông có nguy cơ bị ảnh hưởng. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như nứt đất, sụt lún, dòng chảy thay đổi hoặc sạt trượt, phải kịp thời khoanh vùng, cảnh báo và tổ chức di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm.

Cùng với giải pháp phi công trình, Phú Thọ cần ưu tiên gia cố các vị trí xung yếu, xử lý điểm sạt lở, bảo vệ bờ sông và khơi thông dòng chảy, qua đó giảm nguy cơ thiệt hại về người và tài sản. Đáng chú ý, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão cùng những đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 15/9 đến nay khiến tình trạng sạt lở đất, bờ sông tại xã Tu Vũ diễn biến phức tạp.

Tại tuyến đường bao ngòi Lạt và khu vực thôn 13 Đồng Luận, thiên tai đang đe dọa trực tiếp đến hạ tầng giao thông, tính mạng và tài sản của Nhân dân. Cùng với chủ động ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ” của chính quyền cơ sở, rất cần các giải pháp kỹ thuật căn cơ, dài hạn từ các cấp, ngành để người dân vùng sạt lở sớm ổn định cuộc sống Tính đến trưa 16/9, tại tuyến đường bao ngòi Lạt (xã Tu Vũ) cho thấy, mưa lũ dồn dập, mực nước dâng cao và dòng chảy xiết đã khoét sâu vào chân kè.

Sạt lở bờ sông trên địa bàn xã Tu Vũ. (Ảnh: PL).

Đoạn sạt trượt kéo dài khoảng 50m, lấn sâu vào mặt đường liên xã, tuyến kết nối với Tỉnh lộ 317G, từ 2-4m. Tại hiện trường, những vết nứt kéo dài hơn 20m tiếp tục mở rộng. Nền đất ngậm nước, bở nhão, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục sạt trượt xuống lòng ngòi. Nguyên nhân sự cố bước đầu được xác định do hệ thống kè cũ được xây dựng khá thấp.

Khi nước dâng cao, áp lực dòng chảy tạo thành những xoáy nước mạnh tác động vào chân kè, phá vỡ kết cấu đất đá bên dưới. Mưa kéo dài nhiều ngày làm suy yếu nền đất, khiến nguy cơ sạt lở tiếp diễn, lan rộng.

Không riêng khu vực ngòi Lạt, tại thôn 13 Đồng Luận (khu 10 Đồng Trung cũ), bờ sông Đà cũng đang xảy ra sạt lở. Dòng nước xiết làm phạm vi sạt lở phát sinh thêm từ 2-4m về phía đất ở của người dân. Tổng chiều dài sạt lở ghi nhận khoảng 35m, các điểm sạt đã khoét sát ranh giới đất ở, đe dọa trực tiếp đến an toàn của các hộ dân sinh sống lân cận. Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự và chính quyền xã Tu Vũ đã khẩn trương triển khai các phương án ứng phó.

Lãnh đạo xã Tu Vũ cho biết ngay khi phát hiện sạt lở, Thường trực Đảng ủy và lãnh đạo UBND xã đã trực tiếp xuống hiện trường kiểm tra, đánh giá tình hình. Mọi giải pháp lúc này đều phải đặt mục tiêu bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản cho bà con nhân dân lên hàng đầu. Thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, xã Tu Vũ đã tổ chức di dời khẩn cấp toàn bộ các hộ gia đình nằm trong vùng nguy hiểm đến nơi tránh trú an toàn hoặc tá túc tại nhà người thân.

Để phòng ngừa rủi ro cho người tham gia giao thông, lực lượng chức năng khẩn trương cắm biển cấm toàn bộ xe ô tô lưu thông trên tuyến đường liên xã qua ngòi Lạt, căng dây cảnh báo nguy hiểm, bố trí lực lượng túc trực 24/24 giờ để phân luồng giao thông và theo dõi diễn biến vết nứt. Bên cạnh đó, đoàn công tác liên ngành do lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường dẫn đầu đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, đồng thời chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp khảo sát, xây dựng phương án xử lý sự cố.

Tuy nhiên, cắm biển cảnh báo, phân luồng giao thông và di dời chỉ là những giải pháp ứng phó trước mắt. Tình trạng sạt lở tiếp tục ăn sâu vào tuyến đường liên xã, áp sát đất ở của người dân cho thấy nguy cơ mất an toàn hạ tầng và đời sống Nhân dân vẫn tiếp diễn nếu mưa bão lớn tiếp tục kéo dài. Để xử lý điểm sạt lở, UBND xã Tu Vũ đã có báo cáo khẩn đề nghị UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm tổ chức đoàn kiểm tra, đánh giá toàn diện mức độ nguy hiểm.

Phú Thọ triển khai đồng bộ các giải pháp để ứng phó sạt lở, thiên tai.

Đồng thời, đề nghị hướng dẫn kỹ thuật chuyên ngành, hỗ trợ kinh phí, sớm triển khai đầu tư dự án gia cố kè chống sạt lở kiên cố tại khu vực ngòi Lạt và bờ sông thôn 13 Đồng Luận. Chủ động phòng, chống thiên tai là yêu cầu thường xuyên, nhất là trong mùa mưa bão khi thời tiết còn diễn biến phức tạp. Tình trạng sạt lở tại xã Tu Vũ là lời cảnh báo về những tác động của thiên tai đối với hạ tầng ven sông, ven ngòi.

Sạt lở đất, bờ sông là loại hình thiên tai diễn biến khó lường, có thể xảy ra nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời. Đối với Phú Thọ nói chung và xã Tu Vũ nói riêng, việc triển khai các giải pháp cấp bách cần gắn chặt với phương châm chủ động phòng ngừa, lấy an toàn tính mạng người dân làm ưu tiên hàng đầu.

Do đó, các địa phương cần tiếp tục hoàn thiện phương án ứng phó theo từng khu vực, thường xuyên cập nhật bản đồ nguy cơ, duy trì lực lượng và phương tiện sẵn sàng xử lý khi có tình huống phát sinh. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu sạt lở và thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cũng cần được chú trọng.

Về lâu dài, việc quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng, khai thác tài nguyên, sử dụng đất tại khu vực có nguy cơ cao, đồng thời đầu tư các công trình phòng chống sạt lở phù hợp sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu. Chủ động từ sớm sẽ giúp Phú Thọ giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ dân cư và cơ sở hạ tầng trước diễn biến ngày càng phức tạp của thiên tai.

Nguồn: Triển khai giải pháp cấp bách, ứng phó hiệu quả sạt lở