Thông điệp lớn từ Nghị quyết 79-NQ/TW

Việc ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW vào đầu năm 2026, ngay trước thời điểm diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, cả về thời điểm, nội dung lẫn thông điệp chính trị - phát triển.

Đây không chỉ là một sự điều chỉnh chính sách mang tính kỹ thuật hay phản ứng trước những yêu cầu trước mắt, mà là một quyết sách lớn, thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn và tư duy phát triển nhất quán của Đảng đối với khu vực kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển, đồng thời phải thích ứng linh hoạt với những biến động nhanh chóng của kinh tế thế giới, việc đặt lại vấn đề về vai trò, vị trí và hiệu quả của kinh tế nhà nước là một bước đi có tính căn cơ.

Thực tế cho thấy, tính đến cuối năm 2024, khu vực kinh tế nhà nước vẫn đang nắm giữ một khối lượng nguồn lực rất lớn: khoảng 671 doanh nghiệp, với tổng tài sản hơn 5,6 triệu tỷ đồng, tương đương gần 29% GDP. Quy mô lớn là vậy, song hiệu quả sử dụng nguồn lực, năng lực cạnh tranh và sức lan tỏa của khu vực này vẫn chưa tương xứng với vai trò “chủ đạo” được xác định trong nhiều nghị quyết trước đây .

Nghị quyết 79 không né tránh những hạn chế đã tồn tại trong thời gian dài, mà trực diện đặt ra yêu cầu tự soi chiếu, tự điều chỉnh, thậm chí là “tự làm mới” mô hình phát triển của khu vực kinh tế nhà nước. Lần đầu tiên, các mục tiêu phát triển được lượng hóa rõ ràng theo chuẩn khu vực và quốc tế: đến năm 2030, phấn đấu có khoảng 50 doanh nghiệp nhà nước lọt vào Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1-3 doanh nghiệp lọt vào Top 500 thế giới; 100% doanh nghiệp nhà nước áp dụng quản trị hiện đại trên nền tảng số và tuân thủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp của OECD .

Những mục tiêu này cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong tư duy quản lý: từ nhấn mạnh quy mô sang đặt trọng tâm vào chất lượng, hiệu quả và chuẩn mực quản trị. Kinh tế nhà nước không còn được nhìn nhận chủ yếu qua số lượng doanh nghiệp hay phạm vi bao phủ, mà được đo bằng năng lực cạnh tranh thực chất, khả năng dẫn dắt thị trường và mức độ đóng góp vào tăng trưởng bền vững.

Về dài hạn, Nghị quyết 79 tiếp tục đặt ra các định hướng đến năm 2045, trong đó đáng chú ý là mục tiêu có khoảng 5 doanh nghiệp nhà nước nằm trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, đồng thời nâng cao năng lực dự trữ quốc gia lên mức khoảng 2% GDP. Đây là những chỉ dấu cho thấy kinh tế nhà nước được kỳ vọng không chỉ là công cụ ổn định, mà còn là trụ cột chiến lược bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh và bất định toàn cầu ngày càng gia tăng .

Nhìn tổng thể, việc đưa các chỉ tiêu định lượng cụ thể vào Nghị quyết 79 cho thấy quyết tâm chính trị rõ ràng trong việc khắc phục nghịch lý kéo dài nhiều năm: vai trò chủ đạo được khẳng định về mặt chủ trương nhưng hiệu quả vận hành chưa tương xứng trong thực tiễn.

Thông điệp lớn mà Nghị quyết 79 phát đi không chỉ là tiếp tục củng cố kinh tế nhà nước, mà là buộc khu vực này phải vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn và thực sự trở thành lực dẫn dắt phát triển, qua đó giải phóng nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế.

Nghị quyết 79 tạo nền tảng để doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt phát triển.

Mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước

Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát là nâng cao hiệu quả hoạt động của kinh tế nhà nước, bảo đảm khu vực này thực sự phát huy được vai trò chủ đạo, tiên phong và định hướng chiến lược trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu và có ý nghĩa quyết định đối với ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh quốc gia.

Không chỉ dừng lại ở việc “giữ vai trò”, kinh tế nhà nước được đặt vào vị trí phải dẫn dắt, tạo nền tảng và lan tỏa động lực cho các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, hình thành một cấu trúc kinh tế cân bằng, hài hòa và bền vững.

Theo tinh thần Nghị quyết, kinh tế nhà nước không đồng nghĩa với bao cấp, bảo hộ hay ưu ái hành chính, mà phải vận hành theo nguyên tắc thị trường, cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và hiệu quả. Vai trò chủ đạo được hiểu là vai trò dẫn dắt về chiến lược, về công nghệ, về hạ tầng và về những lĩnh vực mà khu vực tư nhân không đủ điều kiện hoặc không có động cơ tham gia, chứ không phải là sự dàn trải hay ôm đồm.

Đồng thời, Nghị quyết 79 cũng nhấn mạnh kỳ vọng kinh tế nhà nước tiếp tục đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh quốc gia, giữ vai trò trụ cột trong ổn định kinh tế vĩ mô, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Đây là những mục tiêu không chỉ mang ý nghĩa kinh tế thuần túy, mà còn gắn chặt với sứ mệnh chính trị - xã hội của khu vực kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Gắn với các mục tiêu phát triển đất nước, Nghị quyết 79 đặt kinh tế nhà nước trong tổng thể chiến lược hiện thực hóa khát vọng phát triển quốc gia: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Trong lộ trình đó, kinh tế nhà nước được kỳ vọng không chỉ là “bệ đỡ” ổn định, mà còn là lực kéo chiến lược trong các lĩnh vực hạ tầng then chốt, năng lượng, tài chính - tiền tệ, công nghiệp nền tảng và những lĩnh vực mới có tính dẫn dắt dài hạn.

Nghị quyết 79 cũng đề ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn đến năm 2030 và định hướng dài hạn đến năm 2045, tạo cơ sở chính trị và pháp lý cho việc tổ chức thực hiện đồng bộ, nhất quán trong toàn hệ thống chính trị và nền kinh tế. Việc lượng hóa mục tiêu theo từng chặng đường không chỉ nhằm tăng tính khả thi, mà còn là căn cứ để kiểm tra, giám sát, đánh giá và điều chỉnh kịp thời, bảo đảm Nghị quyết đi vào thực chất, tránh tình trạng “đúng về chủ trương, chậm về hành động”.

Từ góc độ đó, Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ là một văn bản định hướng phát triển kinh tế nhà nước, mà còn là một thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm đổi mới tư duy quản lý, nâng cao chất lượng tăng trưởng và củng cố nền tảng phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn bản lề trước Đại hội XIV của Đảng.

Nguồn:Trước thềm Đại hội XIV: Nghị quyết 79 tạo nền tảng để doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt phát triển