Trong những năm qua, quán triệt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp đồng bộ; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; góp phần hạn chế thiệt hại về người và tài sản, ổn định đời sống Nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét; thiên tai diễn biến bất thường, cực đoan, khó dự báo; mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng xảy ra với tần suất và cường độ gia tăng. Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 22 đợt thiên tai các loại. Đặc biệt, ảnh hưởng của bão số 10 và bão số 11 gây mưa lớn kéo dài, xuất hiện lũ kép trên nhiều lưu vực sông suối, kéo theo hàng trăm điểm sạt lở đất, ngập úng diện rộng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tiếp tục ghi nhận 6 đợt thiên tai, gây thiệt hại hơn 104 tỷ đồng.

Việc chủ động triển khai các giải pháp giúp các địa phương giảm thiểu thiệt hại.

Trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững; vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phát triển kết cấu hạ tầng, đô thị, kinh tế cửa khẩu, du lịch và chuyển đổi số, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống thiên tai theo hướng chủ động, khoa học, hiện đại; coi đây là một nội dung quan trọng của quản trị phát triển, gắn chặt với quy hoạch, đầu tư, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tăng cường lãnh đạo của các cấp uỷ đảng trong chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn, tỉnh Cao Bằng chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, quan trọng, cấp bách và lâu dài của cả hệ thống chính trị; đặt bảo vệ tính mạng, sức khỏe của Nhân dân là mục tiêu ưu tiên cao nhất; đồng thời bảo vệ tài sản của Nhà nước, của Nhân dân, giữ vững ổn định xã hội và tạo môi trường an toàn cho phát triển.

Bảo đảm quản lý thống nhất theo lưu vực; hài hòa giữa yêu cầu phát triển và bảo đảm an toàn; kiên quyết không đánh đổi môi trường, không gian thoát lũ, an toàn của Nhân dân để lấy lợi ích kinh tế trước mắt; quán triệt sâu sắc phương châm: “Người không lấy không gian của nước để nước không lấy không gian của người”.

Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội; kết hợp chặt chẽ giữa vai trò lãnh đạo của cấp uỷ đảng, quản lý thống nhất của chính quyền, sự tham gia tích cực của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân; xây dựng văn hóa chủ động phòng ngừa, thích ứng với thiên tai trong toàn xã hội. Nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo; đổi mới tư duy quản trị rủi ro thiên tai theo hướng chủ động, khoa học và hiện đại

Tỉnh chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ rủi ro thiên tai, từng lưu vực, từng địa bàn và từng loại hình thiên tai; nâng cao năng lực dự báo, chỉ huy, điều hành, phối hợp và tổ chức thực hiện, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả; tuyệt đối không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Nâng cao chất lượng quy hoạch, quản lý tài nguyên, không gian phát triển và giảm thiểu các nguy cơ rủi ro thiên tai: Tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đô thị, nông thôn, giao thông, thủy lợi, sử dụng đất, khai thác tài nguyên và các quy hoạch có liên quan theo hướng bảo đảm hài hòa giữa phát triển và an toàn trước thiên tai.

Tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, các công trình hạ tầng thiết yếu, hồ chứa, đập, công trình thủy lợi, thủy điện, hệ thống giao thông và khu dân cư; xác định đầy đủ các điểm xung yếu, nguy cơ mất an toàn để có giải pháp xử lý phù hợp.

Quản lý chặt chẽ hành lang bảo vệ sông, suối, hồ chứa, hành lang thoát lũ và các khu vực có nguy cơ cao; kiên quyết ngăn chặn, xử lý các hành vi lấn chiếm lòng sông, bãi sông, khe suối, san lấp ao hồ, xây dựng trái phép hoặc các hoạt động làm gia tăng nguy cơ ngập úng, sạt lở; không để phát sinh các yếu tố làm gia tăng rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển.

Tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập úng là một trong những nhiệm vụ quan trọng được triển khai.

Tăng cường quản lý tài nguyên nước; bảo đảm an toàn hồ chứa, công trình thủy lợi, thủy điện và vùng hạ du: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài nguyên nước theo lưu vực; tăng cường quản lý, giám sát việc khai thác, sử dụng nguồn nước; bảo đảm khai thác hợp lý, tiết kiệm, bền vững, gắn với yêu cầu phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp trong quản lý, vận hành các công trình thủy lợi, thủy điện; thực hiện nghiêm các quy trình vận hành hồ chứa theo quy định của pháp luật; tăng cường chia sẻ thông tin, dữ liệu, phối hợp điều tiết giữa các công trình trên cùng lưu vực, bảo đảm an toàn cho vùng hạ du.

Cao Bằng đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai: Ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống quan trắc, giám sát, dự báo và cảnh báo thiên tai; xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu đồng bộ về khí tượng, thủy văn, tài nguyên nước, hồ chứa, các khu vực có nguy cơ thiên tai và các công trình phòng, chống thiên tai; từng bước hình thành hệ thống hỗ trợ ra quyết định trên nền tảng dữ liệu số.

Đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, viễn thám, mô hình thủy văn, thủy lực và các công nghệ tiên tiến trong dự báo, cảnh báo, phân tích, đánh giá rủi ro, quy hoạch và quản lý thiên tai; nâng cao chất lượng công tác chỉ huy, điều hành và năng lực thích ứng của các cấp, các ngành. Đồng thời, khẩn trương nghiên cứu, đánh giá tổng thể các lưu vực sông trên địa bàn tỉnh, nhất là lưu vực sông Bằng Giang; đề xuất các giải pháp tổng thể về tiêu thoát lũ, chỉnh trị dòng chảy, bảo đảm an toàn lâu dài, phục vụ phát triển bền vững.

Các địa phương chủ động bảo đảm an toàn dân cư, hạ tầng thiết yếu; phục hồi nhanh sản xuất và đời sống sau thiên tai: Thường xuyên rà soát, bổ sung các phương án bảo vệ dân cư; ưu tiên bảo đảm an toàn tính mạng của Nhân dân, nhất là tại các khu vực có nguy cơ cao; chủ động chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần và các điều kiện cần thiết để ứng phó hiệu quả với mọi tình huống thiên tai.

Có phương án bảo đảm hoạt động thông suốt của các lĩnh vực thiết yếu như giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc, y tế, giáo dục, sản xuất và cung ứng hàng hóa; hạn chế thấp nhất thiệt hại và sự gián đoạn các hoạt động kinh tế - xã hội. Sau thiên tai, tập trung khắc phục nhanh hậu quả; khôi phục kết cấu hạ tầng, sản xuất, sinh kế và đời sống của Nhân dân; quan tâm hỗ trợ các địa bàn đặc biệt khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo, các đối tượng dễ bị tổn thương; không để người dân thiếu đói, thiếu nơi ở hoặc không được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống thiên tai: Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng phòng ngừa và ứng phó thiên tai cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân; xây dựng văn hóa chủ động phòng ngừa, thích ứng với thiên tai trong cộng đồng.

Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân trong tham gia phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; tăng cường phối hợp, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước và xã hội./.

Nguồn: Ứng phó thiên tai: Cao Bằng chủ động bảo đảm an toàn người dân và hạ tầng thiết yếu