Trước diễn biến xâm nhập mặn ngày càng phức tạp và bước vào giai đoạn cao điểm, tỉnh Vĩnh Long đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất và đời sống người dân. Các ngành chức năng tăng cường theo dõi sát diễn biến độ mặn trên các tuyến sông, kịp thời thông tin cảnh báo để người dân chủ động ứng phó.

Hệ thống cống, đập, công trình thủy lợi được kiểm tra, vận hành linh hoạt nhằm kiểm soát nguồn nước, hạn chế mặn xâm nhập sâu vào nội đồng. Bên cạnh đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nông dân điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thực tế.

Công tác dự trữ và cấp nước sinh hoạt cho người dân ở những khu vực có nguy cơ thiếu nước ngọt cũng được chú trọng. Việc phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền các cấp và người dân được xác định là yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống xâm nhập mặn trong tình hình hiện nay.

Đáng chú ý, tỉnh Vĩnh Long có 6 sông chính nên sẽ chịu tác động lớn từ xâm nhập mặn và duy trì ở mức cao và lớn hơn trung bình nhiều năm. Dự báo ranh 4‰ có khả năng vào sâu hơn 50 km trên các sông. Cụ thể như sông Cửa Đại xâm nhập đến xã Giao Long, cách cửa sông khoảng 43,2km.

Trên sông Hàm Luông mặn xâm nhập đến các xã Phú Túc, phường Bến Tre, cách cửa sông khoảng 56 km. Trên sông Cổ Chiên xâm nhập mặn đến các xã Nhuận Phú Tân, xã Quới Thiện, xã Quới An, cách cửa sông khoảng 54,8 km. Trên sông Hậu mặn xâm nhập đến xã An Phú Tân, cách cửa sông 57,5km.

Trước tình hình diễn biến cao điểm của xâm nhập mặn, UBND tỉnh Vĩnh Long vừa ban hành Công văn số /UBND-KTN về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn và hạn hán, cháy rừng trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị có liên quan và Ủy ban nhân dân các xã, phường tổ chức tăng cường theo dõi sát diễn biến, dự báo khí tượng, thủy văn, nguồn nước để chủ động triển khai các biện pháp ứng phó cụ thể, phù hợp với từng khu vực thực tế tại địa phương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chỉ đạo vận hành linh hoạt, hiệu quả các hệ thống công trình thủy lợi, bảo đảm khai thác đa mục tiêu, tối ưu nguồn nước, đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp. Thường xuyên phổ biến, thông tin kịp thời về tình hình xâm nhập mặn để người dân, tổ chức liên quan chủ động ứng phó không để ảnh hưởng của xâm nhập mặn đến sản xuất, dân sinh.

Người dân Vĩnh Long chủ động tích trữ nước ngọt. (Ảnh: HL).

Các địa phương tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, khuyến cáo người dân tăng cường thực hiện các biện pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, sử dụng nước hiệu quả, đo độ mặn trước khi tưới cho cây trồng, nhất là cho cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho biết, sở đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thông báo kịp thời tình hình mặn xâm nhập trên cơ sở từ các bản tin dự báo, cảnh báo của ngành khí tượng thủy văn.

Song song với những giải pháp phi công trình, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh yêu cầu vận hành linh hoạt hệ thống cống, trạm bơm để tranh thủ trữ nước ngọt khi mặn thấp; đẩy nhanh nạo vét kênh mương, sửa chữa công trình thủy lợi và liên thông hệ thống cấp nước giữa các nhà máy, trạm cấp nước.

Bên cạnh đó, tại khu vực tỉnh Bến Tre cũ, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bến Tre đã tổ chức nhân lực theo dõi diễn biến xâm nhập mặn, giám sát chặt chẽ độ mặn tại các cửa lấy nước và thực hiện phương án vận hành công trình thủy lợi linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế. Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bến Tre, hiện nay công ty đang quản lý 328 cống đầu mối, 1.458 cống nội đồng; hai trạm bơm điện; hơn 1.510 tuyến kênh dài khoảng 2.180 km; 122 tuyến bờ bao thủy lợi dài 345 km và hồ chứa nước ngọt kênh Lấp có dung tích thiết kế hơn 811.000 m³.

Các công trình thuỷ lợi giúp Vĩnh Long ngăn mặn, trữ ngọt hiệu quả. (Ảnh: TT).

Trong thời gian cao điểm hạn mặn, công ty tổ chức đo độ mặn hàng ngày tại các cống đầu mối để xác định ranh giới mặn cho phép lấy nước vào nội đồng; đồng thời theo dõi độ mặn tại các vị trí trọng điểm trong nội đồng, làm cơ sở điều tiết nước tưới, tiêu hợp lý, đảm bảo ngăn mặn, chủ động đủ nguồn nước ngọt phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của người dân trong khu vực.

Ngoài ra, theo lãnh đạo UBND xã Chợ Lách, toàn xã có hơn 3.000 hộ sản xuất cây giống, hoa kiểng, nhu cầu tưới lớn, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ổn định.

Khi có thông báo mặn vượt ngưỡng, xã theo dõi sát diễn biến độ mặn theo từng con triều, chủ động đóng cống trên các tuyến Cổ Chiên, Hàm Luông để hạn chế nước mặn xâm nhập nội đồng. Địa phương quản lý khoảng 150 cống tròn đường kính 6 tấc cùng 2 cống lớn, mỗi cửa rộng khoảng 10m2. Việc đóng, mở được tính toán theo giờ nhằm giữ ổn định nguồn nước.

Người dân phối hợp gia cố bờ bao, kiểm tra mương vườn, đầu tư ao hồ lót bạt tích trữ nước. Tuy nhiên, nếu mặn kéo dài nhiều ngày liên tiếp, lượng nước dự trữ sẽ nhanh chóng suy giảm…

Việc khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó xâm nhập mặn cho thấy tinh thần chủ động và quyết liệt của địa phương trước thách thức ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh nguồn nước chịu nhiều tác động bất lợi, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về phương án điều hành, đầu tư hạ tầng thủy lợi và nâng cao nhận thức cộng đồng đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Tuy nhiên, để ứng phó hiệu quả và bền vững, Vĩnh Long cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các kịch bản phòng, chống theo từng cấp độ rủi ro; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong dự báo và quản lý nguồn nước. Sự chung tay của người dân trong việc sử dụng nước tiết kiệm, chuyển đổi sản xuất thích ứng cũng là yếu tố không thể thiếu.

Với sự triển khai đồng bộ các giải pháp, công tác phòng, chống xâm nhập mặn sẽ từng bước đạt hiệu quả, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế ổn định, lâu dài trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.

Nguồn: Vĩnh Long cấp bách triển khai các biện pháp ứng phó xâm nhập mặn