Những năm gần đây, Vĩnh Long xác định chuyển đổi xanh là một trong những giải pháp trọng tâm. Tỉnh tập trung đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, khuyến khích nông dân áp dụng các quy trình canh tác an toàn, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.

Nhiều mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn đã được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu. Song song đó, địa phương chú trọng xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Việc chuyển đổi xanh không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng đến xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, trách nhiệm, có khả năng cạnh tranh cao trong bối cảnh hội nhập. Kết quả thực tiễn cho thấy, năm 2025, giá trị sản xuất đất nông nghiệp đạt khoảng 240 triệu đồng/ha, tăng từ 1,2-1,5 lần so với năm 2020.

Đời sống cư dân nông thôn không ngừng được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 62 triệu đồng/năm. Điểm nhấn quan trọng trong lộ trình này là việc mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn. Toàn tỉnh hiện có hơn 85,6 nghìn hecta sản xuất ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch gắn với truy xuất nguồn gốc; hơn 47 nghìn hecta sản xuất đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ.

Vĩnh Long chú trọng sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, hữu cơ.

Đặc biệt, diện tích dừa hữu cơ đạt gần 36 nghìn hecta cùng hàng nghìn hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp đang tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường xuất khẩu. Tại vùng chuyên canh lúa, nông dân đã thay đổi tập quán sản xuất, tích cực áp dụng các mô hình “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, sử dụng giống xác nhận và quản lý nước tưới khoa học.

Hiện trên 95% diện tích lúa đã được cơ giới hóa đồng bộ, giúp giảm chi phí và bảo vệ môi trường. Theo chia sẻ của người dân xã Tam Bình, từ khi tham gia mô hình sản xuất lúa giảm phát thải, lượng giống gieo sạ và phân bón giảm đáng kể nhưng năng suất vẫn ổn định. Quan trọng hơn, môi trường đồng ruộng sạch hơn, lợi nhuận tăng thêm từ 1,5-2 triệu đồng/công. Chuyển đổi xanh được triển khai mạnh mẽ trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.

Nhiều trang trại đã đầu tư hệ thống chuồng kín, cho ăn tự động và xử lý chất thải qua hầm biogas theo mô hình tuần hoàn. Chất thải chăn nuôi được tận dụng làm phân bón hữu cơ, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và tiết kiệm chi phí. Đến năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận khoảng 8 nghìn hecta nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao, tích hợp hệ thống quan trắc môi trường và công nghệ IoT (internet vạn vật), góp phần nâng năng suất và chất lượng sản phẩm phục vụ xuất khẩu.

Cùng với đổi mới sản xuất, việc xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ cũng đạt nhiều kết quả khả quan. Toàn tỉnh hiện có 460 HTX nông nghiệp, trong đó khoảng 40% đơn vị đã ký kết liên kết sản xuất và tiêu thụ bền vững với doanh nghiệp.

Nhiều chuỗi liên kết đã mang lại hiệu quả cao như khoai lang tím xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu với doanh số ấn tượng trên 80 triệu USD/năm; sản phẩm bưởi năm roi, cam sành, lúa chất lượng cao và thủy sản từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt với những rào cản nhất định.

Quy mô sản xuất nhiều nơi còn nhỏ lẻ, chưa đồng bộ; một bộ phận người dân chưa mặn mà tham gia HTX nên khó tiếp cận công nghệ mới. Chi phí đầu tư ban đầu cho NN công nghệ cao lớn, hạ tầng logistics, hệ thống kho lạnh và công nghiệp chế biến sâu chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển của thực tế. Trao đổi về định hướng thời gian tới, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, ngành sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” về vốn, công nghệ và thị trường.

Địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp để thích ứng biến đổi khí hậu.

Trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và xây dựng quy trình canh tác thích ứng biến đổi khí hậu. Tỉnh cũng chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực quản trị cho HTX và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu nông sản xanh, phát triển thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường, nâng giá trị hạt gạo, cây ăn trái đặc sản. Để hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, tỉnh sẽ huy động đa dạng nguồn lực từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, nguồn vốn ODA và tín dụng xanh.

Nghiên cứu tiếp cận cơ chế tín chỉ carbon nhằm phát triển nền nông nghiệp phát thải thấp. Tỉnh cũng kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ, ưu tiên đầu tư hạ tầng thủy lợi, logistics, kiểm soát xâm nhập mặn vùng ĐBSCL và hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu, chuyển giao công nghệ hiện đại. Với tiềm năng, lợi thế cùng quyết tâm của địa phương, tỉnh phấn đấu xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại, thông minh và bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho Nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội và thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng xanh trong giai đoạn tới.

Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với quá trình phát triển của Vĩnh Long. Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này đang tạo ra những thay đổi tích cực cả về kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao vị thế nông sản địa phương trên thị trường.

Trong giai đoạn tiếp theo, địa phương tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật, nâng cao năng lực cho hợp tác xã và thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự tham gia của doanh nghiệp trong liên kết sản xuất, tiêu thụ. Bên cạnh đó, việc thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng xanh, tuần hoàn và thân thiện với môi trường cần được xem là yếu tố then chốt.

Với các giải pháp đồng bộ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành nền nông nghiệp xanh, hiện đại và có sức cạnh tranh cao giúp Vĩnh Long hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào chiến lược chuyển đổi xanh của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng như cả nước.

Nguồn:Vĩnh Long đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong phát triển nông nghiệp