Việc ứng dụng công nghệ số mở hướng đi cho nông nghiệp Lai Châu, thông qua sàn thương mại điện tử, nền tảng số và dữ liệu truy xuất, nông sản không chỉ tăng giá trị mà còn nâng cao uy tín, khẳng định thương hiệu trên thị trường. Không còn dừng ở những phiên chợ vùng cao hay các mối buôn truyền thống, nông sản Lai Châu đang bước vào một “không gian” hoàn toàn mới nhờ công nghệ số.

Từ những sản phẩm đặc hữu, hiện nay nông sản Lai Châu đều có thể được “số hóa” bằng mã QR, nhật ký điện tử và các nền tảng quản lý thông minh. Người nông dân không chỉ sản xuất mà còn trực tiếp tham gia vào chuỗi giá trị thông qua livestream bán hàng, gian hàng số hay các sàn thương mại điện tử.

Điều này làm thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp, minh bạch và có khả năng truy xuất. Công nghệ cũng giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, đưa sản phẩm từ vùng núi xa xôi đến tay người tiêu dùng ở đô thị lớn, thậm chí ra thị trường quốc tế. Quan trọng hơn, quá trình này tạo động lực để người sản xuất nâng cao chất lượng, tuân thủ tiêu chuẩn, xây dựng thương hiệu bền vững cho nông sản địa phương.

Hiện nay, những mô hình chuyển đổi số trong nông nghiệp trên địa bàn tỉnh xuất hiện ngày càng nhiều, đem lại những giá trị mới bền vững. Toàn tỉnh xây dựng được 85 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trên diện tích 280ha, tập trung vào các cây trồng chủ lực như: lúa, chè, mắc-ca, khoai sọ Nậm Khao, chanh leo, lan kim tuyến, sâm Lai Châu, bảy lá một hoa… Năng suất các mô hình tăng 15-48% so với sản xuất đại trà. Một số kết quả tiêu biểu: ớt Trung đoàn năng suất tăng 6,8 tạ/ha; khoai sọ Nậm Khao tăng 1,3-2 tấn/ha; lúa Khẩu Hốc, Tả Cù, nếp Tan Pỏm tăng từ 6-17%.

Trên địa bàn tỉnh xây dựng được 56,59ha nhà màng, nhà lưới trồng sâm, rau, củ, quả, nấm đông trùng hạ thảo; diện tích áp dụng tưới nhỏ giọt 30,9ha. Việc sản xuất trong nhà màng, nhà lưới hạn chế sự phụ thuộc vào yếu tố thời tiết bất lợi, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoá học, tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng, nâng cao giá trị sản phẩm. Tổ hợp tác sản xuất rau VietGAP Tân Bình (xã Bình Lư) hiện đang là một trong những mô hình ứng dụng đồng bộ rong sản xuất.

Trên diện tích 1,5ha, tổ hợp tác xây dựng hệ thống tưới thông minh, vận hành và điều khiển hoàn toàn tự động, có thể điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng thông qua thiết bị điện thoại thông minh, giúp tiết kiệm thời gian và sức lao động.

Không chỉ mạnh dạn ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, nhiều nông dân, hợp tác xã (HTX) còn mạnh dạn chuyển đổi số, đưa các mặt hàng nông sản chất lượng cao lên sàn thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội. Vượt lên khó khăn về vốn, thị trường của những ngày đầu khởi nghiệp, HTX An Ngân ở tổ dân phố 28 (phường Tân Phong) mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật để mở rộng quy mô, chuyên sản xuất và chế biến nông nghiệp công nghệ cao như: nấm đông trùng hạ thảo, nấm linh chi, thảo mộc, đặc sản Tây Bắc...

Công nghệ số tạo nhiều cơ hội thuận lợi cho nông sản Lai Châu mở rộng thị trường tiêu thụ. (Ảnh: MA).

Đặc biệt, HTX nắm bắt xu hướng chuyển đổi số và kinh doanh online, coi đây là con đường ngắn nhất để các sản phẩm có mặt trên các nền tảng từ TikTok, Zalo, Facebook đến các sàn TMĐT lớn như Shopee, Lazada, tiếp cận hàng chục nghìn khách hàng. Ngoài trồng trọt, trên địa bàn tỉnh hiện có 246 cơ sở chăn nuôi đại gia súc tập trung, trong đó có 28 cơ sở chăn nuôi lợn tập trung (từ 150 con trở lên/cơ sở).

Một số cơ sở chăn nuôi ứng dụng công nghệ thông tin như: hệ thống điều khiển làm mát, camera giám sát quá trình hoạt động chăn nuôi, hệ thống uống tự động vào quá trình sản xuất. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ sản phẩm, thời gian tới, ngành Nông nghiệp tỉnh tiếp tục phối hợp, hỗ trợ các địa phương đẩy nhanh quá trình ứng dụng công nghệ kỹ thuật số từ nông nghiệp.

Từ đó, thay đổi hiệu quả cách thức quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm từ truyền thống sang hiện đại và thông minh, giá trị kinh tế cao. Bên cạnh đó, tổ chức các lớp tập huấn, hỗ trợ nông dân sử dụng thiết bị công nghệ thông tin; nâng cao trình độ, năng lực tiếp cận và đưa công nghệ số vào sản xuất nông nghiệp.

Phấn đấu để nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ, điểm tựa vững chắc cho phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội của tỉnh. Từ năm 2021 đến nay, ngành Nông nghiệp tỉnh tổ chức 184 lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật về sản xuất nông nghiệp với 8.675 lượt người tham gia. Đến nay, toàn tỉnh có 397 sản phẩm được đưa lên sàn thương mại điện tử; có 455 tài khoản đăng ký trên sàn (trong đó có 220 tài khoản của người bán hàng, 235 tài khoản của người mua hàng).

Tiếp tục duy trì, vận hành và đưa 79 sản phẩm OCOP, sản phẩm nông sản lên hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm hàng hóa của tỉnh. 203 cơ sở hoàn thiện hồ sơ đăng ký sử dụng mã số, mã vạch, QR code để truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Có 20 mã số vùng trồng với tổng diện tích trên 2.242ha; 8 mã số cơ sở đóng gói chuối xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Sự bứt phá của nông sản Lai Châu trong kỷ nguyên số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là hành trình thay đổi nhận thức và cách làm của cả hệ thống. Khi mỗi sản phẩm được đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, giá trị không còn nằm ở sản lượng mà chuyển sang chất lượng, nguồn gốc nông sản.

Công nghệ số mở ra cơ hội lớn để người nông dân làm chủ thị trường theo cách chủ động hơn. Khi những hạn chế về địa lý dần được thay đổi, nông sản Lai Châu hoàn toàn có thể định vị thương hiệu đặc trưng, từ đó cạnh tranh bằng chất lượng và sự khác biệt trên bản đồ nông sản.

Nguồn: Công nghệ số mở đường cho nông sản Lai Châu bứt phá