Trong bối cảnh nhiều thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các quy định về truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng, việc cấp mã số vùng trồng trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu.

Tại Lâm Đồng, địa phương đang đẩy mạnh xây dựng và quản lý mã số vùng trồng theo hướng đồng bộ, gắn với quy trình sản xuất an toàn, kiểm soát dịch hại và ghi chép nhật ký canh tác. Các vùng sản xuất được rà soát, hướng dẫn đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật, đồng thời tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, ổn định.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát việc duy trì các điều kiện sau khi được cấp mã số cũng được chú trọng nhằm bảo đảm tuân thủ yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Đây là nền tảng quan trọng giúp nâng cao chất lượng nông sản, tăng tính minh bạch trong chuỗi sản xuất. Thống kê cho thấy, tổng diện tích gieo trồng năm 2025 của Lâm Đồng đạt hơn 1,048 triệu ha, trong đó cây hàng năm 425.790 ha, cây lâu năm 622.873 ha; giá trị sản phẩm bình quân đạt khoảng 195 triệu đồng/ha.

Đáng chú ý, diện tích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã đạt 107.306 ha, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng toàn tỉnh; trên 153.000 ha được chứng nhận sản xuất an toàn bền vững. Riêng cây ăn quả đạt khoảng 107.295 ha, với hai ngành hàng chủ lực là thanh long 26.126 ha và sầu riêng 44.280 ha, tổng sản lượng niên vụ 2025 lần lượt khoảng 577,7 nghìn tấn và trên 290.000 tấn.

Đây cũng là những mặt hàng có nhu cầu cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói lớn nhất hiện nay. Nhờ đẩy mạnh triển khai các Nghị quyết liên quan việc cấp mã số vùng trồng, đặc biệt là Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đã cắt giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí đi lại, chờ đợi cho người dân và doanh nghiệp. Từ đó đã giúp người dân Lâm Đồng thuận lợi hơn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan.

Việc cấp mã số vùng trồng giúp nông sản Lâm Đồng khẳng định thương hiệu tại các thị trường quốc tế.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng cho biết, trước đây, thủ tục tiền kiểm đối với vùng trồng xuất khẩu mất khoảng 13 ngày, nay giảm xuống còn 10 ngày. Với các vùng trồng phục vụ thị trường không yêu cầu mã số, sau khi nộp hồ sơ, chỉ 3 ngày là được cấp mã số, sau đó cơ quan quản lý sẽ tổ chức hậu kiểm.

Đặc biệt, việc chuyển mạnh sang hậu kiểm sẽ tạo sự chủ động hơn cho các vùng trồng, cơ sở đóng gói trong quá trình sản xuất và xuất khẩu. Một thay đổi lớn khác là phân cấp cho UBND cấp xã thực hiện thủ tục cấp, cấp lại, quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Cấp xã là nơi gần dân nhất, nắm rõ hiện trạng sản xuất nên việc xác minh thông tin sẽ sát thực tế hơn, xử lý hồ sơ nhanh hơn và giảm đáng kể khâu trung gian.

Nghị quyết cũng quy định dữ liệu mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được quản lý tập trung trên hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, tạo nền tảng cho quản lý minh bạch và thuận lợi cho doanh nghiệp tra cứu.

Những cải cách trên đến đúng thời điểm Lâm Đồng đang tăng tốc mở rộng vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu. Đến nay, toàn tỉnh đã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt 961 mã số vùng trồng với tổng diện tích 39.360 ha. Trong đó có 571 mã thanh long với 25.213,82 ha, chiếm khoảng 97,6% diện tích canh tác thanh long; 346 mã sầu riêng với 13.297 ha, tương đương khoảng 59,5% diện tích kinh doanh sầu riêng. Ngoài ra còn có mã số cho dừa, bưởi, xoài, chuối, đu đủ, ớt và chanh dây.

Cùng với đó, tỉnh đã có 362 mã cơ sở đóng gói với tổng diện tích khoảng 585.759 m². Thị trường xuất khẩu không chỉ là Trung Quốc mà còn mở rộng sang Úc, New Zealand, Hoa Kỳ, EU, Thụy Sĩ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Hiện nay, Lâm Đồng còn 172 hồ sơ vùng trồng và 162 hồ sơ cơ sở đóng gói đã hoàn thiện, đang được xem xét để gửi GACC phê duyệt. Theo ngành nông nghiệp tỉnh, nếu thủ tục được rút ngắn theo nghị quyết mới, lượng hồ sơ tồn đọng sẽ được xử lý nhanh hơn, giúp doanh nghiệp sớm đưa sản phẩm vào thị trường xuất khẩu chính ngạch.

Ngành nông nghiệp Lâm Đồng cũng cho biết, công tác hậu kiểm sẽ được tăng cường để bảo đảm chất lượng vùng trồng. Thời gian qua, tỉnh đã giám sát khoảng 95% mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói theo quy định; tổ chức 109 lớp tập huấn với hơn 3.382 lượt người tham gia nhằm hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc và sử dụng nhật ký điện tử. Từ thực tiễn địa phương, nhiều doanh nghiệp đánh giá việc số hóa toàn bộ quy trình cấp mã số sẽ tạo ra bước chuyển lớn trong quản trị chuỗi nông sản.

Khi dữ liệu được cập nhật tập trung và công khai, doanh nghiệp có thể tra cứu nhanh tình trạng hoạt động của mã số, giảm rủi ro giao dịch và nâng cao uy tín với đối tác nhập khẩu. Với lợi thế sản xuất quy mô lớn, nền tảng nông nghiệp công nghệ cao và hệ thống vùng trồng đang được chuẩn hóa nhanh chóng, Lâm Đồng được kỳ vọng sẽ tận dụng tốt cơ hội này để mở rộng xuất khẩu chính ngạch. Cùng với đó, việc đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng không chỉ mở ra cơ hội cho nông sản Lâm Đồng tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao mà còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững.

Khi vùng trồng được quản lý chặt chẽ, quá trình sản xuất, thu hoạch và tiêu thụ sẽ được kiểm soát tốt hơn, qua đó nâng cao chất lượng, uy tín và giá trị của sản phẩm trên thị trường. Đồng thời, việc duy trì hiệu quả các mã số vùng trồng cũng tạo động lực để nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tuân thủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc.

Nguồn:Đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, mở ‘đường xanh’ cho nông sản xuất khẩu