Sản xuất nông sản sạch, an toàn theo hướng hữu cơ đang trở thành chiến lược chủ lực để ngành nông nghiệp TP. Huế phát triển bền vững. Thời gian qua, TP. Huế đẩy mạnh triển khai Đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn theo chuỗi giá trị giai đoạn 2024– 2030”.

Trong giai đoạn này, Huế dự kiến xây dựng 21 mô hình điểm gồm mô hình trồng lúa, rau, cây ăn quả; mô hình chăn nuôi lợn, bò, gà hữu cơ; và mô hình nuôi tôm, cá hữu cơ, kinh tế tuần hoàn. Các mô hình này sẽ được hỗ trợ toàn diện từ khâu kỹ thuật, chứng nhận sản phẩm, đến kết nối tiêu thụ. Tại các vùng ven đô Huế, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, an toàn đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Rau má hữu cơ ở Quảng Thọ, rau xanh tại Quảng Thành, hay lúa hữu cơ ở Phú Mỹ..., là những ví dụ điển hình không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Cùng với các địa phương trên cả nước thực hiện mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt, TP. Huế đặt mục tiêu đến năm 2035: Diện tích sản xuất trồng trọt phát thải thấp đạt trên 10.000 ha (trong đó cây lúa 8.000 ha; cây trồng khác 2.000 ha). - Triển khai ít nhất 2 mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải có khả năng nhân rộng như Mô hình trồng lúa phát thải thấp (áp dụng kỹ thuật tưới khô, ướt xen kẽ - AWD); Mô hình lúa - lạc hữu cơ (sử dụng than sinh học từ rơm rạ, trấu để bón cho cây lạc),...

Hình thành cơ sở dữ liệu phát thải trong trồng trọt kết nối với Hệ thống đăng ký quốc gia. Tổ chức truyền thông, phổ biến kiến thức, thúc đẩy chuyển đổi hành vi sản xuất của nông dân theo hướng giảm phát thải. Tổ chức đào tạo, tập huấn về kỹ thuật, chính sách, nhận thức chung và công cụ đo phát thải cho tối thiểu 300 cán bộ kỹ thuật cơ sở, khuyến nông, nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

TP. Huế mở rộng vùng canh tác lúa phát thải thấp.

Đến năm 2050, ngành trồng trọt sẽ phát triển theo hướng phát thải thấp, sinh thái và hiện đại trở thành trụ cột quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của nền nông nghiệp thành phố. Phấn đấu 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình kỹ thuật canh tác bền vững; hình thành cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải trong trồng trọt, kết nối đồng bộ với hệ thống giám sát quốc gia.

Để triển khai hiệu quả, TP. Huế phát triển và áp dụng các gói kỹ thuật trong sản xuất trồng trọt giảm phát thải: Rà soát, đánh giá hiện trạng phát thải khí nhà kính đối với các cây trồng chủ lực trên địa bàn thành phố Lựa chọn và áp dụng các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải cho từng cây trồng cho từng vùng sinh thái, đảm bảo khả thi và có khả năng nhân rộng.

Các giải pháp kỹ thuật bao gồm nhưng không hạn chế: Quản lý nước tưới (tưới ngập khô xen kẽ trong sản xuất lúa); một phải năm giảm, ba giảm ba tăng, hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI)...; quản lý dinh dưỡng hợp lý, sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh thay thế một phần phân vô cơ, sử dụng một số loại phân chậm tan, phân nhả chậm, phân nano...; giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, áp dụng biện pháp sinh học và nông nghiệp hữu cơ; canh tác theo hướng bảo vệ tài nguyên đất (tăng độ che phủ đất, làm đất tối thiểu, luân canh hợp lý và sử dụng hợp lý phụ phẩm nông nghiệp);

Ứng dụng công nghệ số: Cảm biến thông minh điều tiết nước, bón phân, phun thuốc, phân tích đất; áp dụng kỹ thuật canh tác nhằm tăng cường khả năng tích trữ carbon trong đất; sử dụng phế phụ phẩm sản xuất than sinh học, phân bón hữu cơ, đưa bèo hoa dâu vào cơ cấu sản xuất nhằm cung cấp thêm chất dinh dưỡng cho đất, tham gia vào quá trình hấp thu khí nhà kính và giảm phát thải khí metan (CH4)...

Địa phương này triển khai mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải quy mô vùng và chuỗi giá trị: Tổ chức xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật tại các địa phương, hỗ trợ nông dân tiếp cận, học hỏi và thực hành. Lựa chọn xây dựng các mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải tại những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, ưu tiên một số loại cây trồng chủ lực trên địa bàn và phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Ngành chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu về phát thải khí nhà kính lĩnh vực trồng trọt, bao gồm dữ liệu theo cây trồng, vùng sinh thái, biện pháp kỹ thuật, chu kỳ canh tác. Phát triển các công cụ hỗ trợ thu thập dữ liệu thực địa, số hóa quá trình theo dõi và đánh giá (ứng dụng di động, phần mềm nền tảng web), tạo thuận lợi cho cán bộ kỹ thuật và nông dân tiếp cận.

Huế chủ động kết nối thị trường cho các sản phẩm phát thải thấp: Tổ chức chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản phát thải thấp, hình thành vùng nguyên liệu đồng bộ gắn với các doanh nghiệp thu mua, phân phối, xuất khẩu. Từng bước hình thành và phát triển hệ thống thị trường tiêu thụ nông sản phát thải thấp; xây dựng và quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Phát thải thấp” nhằm nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và khẳng định vị thế nông sản của Huế gắn với phát triển bền vững và trách nhiệm môi trường.

Địa phương này nghiên cứu, hoàn thiện, chuẩn hóa các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải, phù hợp từng cây trồng, vùng sinh thái.

Địa phương này đẩy mạnh nghiên cứu, hoàn thiện, chuẩn hóa các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải, phù hợp từng cây trồng, vùng sinh thái và điều kiện sản xuất của địa phương. Ứng dụng một số biện pháp khoa học như: Sử dụng phế phụ phẩm sản xuất than sinh học, phân hữu cơ, đưa bèo hoa dâu vào hệ thống canh tác….

Ứng dụng công nghệ số, cảm biến, trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp chính xác để tối ưu hóa quản lý nước, phân bón và giám sát phát thải trong trồng trọt, đồng thời quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và thống kê sản lượng giảm phát thải. Phát triển các mô hình trình diễn thực tế tại địa phương để phổ biến kỹ thuật mới, tổ chức “cánh đồng học tập” và đào tạo nông dân.

Thành phố sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp trên các vùng triển khai mô hình AWD; nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nước linh hoạt, chủ động tưới tiêu theo kỹ thuật canh tác giảm phát thải, đảm bảo rút nước kịp thời và cung cấp nước ổn định cho các khu vực sản xuất trồng trọt; đồng thời xây dựng kế hoạch duy tu, bảo dưỡng thường xuyên công trình thủy lợi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước, giảm lãng phí và phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp.

Xây dựng mô hình “vùng tưới tiêu thông minh” tại các vùng trọng điểm áp dụng AWD, kết hợp cảm biến đo mực nước, hệ thống đóng/mở tự động hoặc bán tự động phù hợp điều kiện của địa phương. Ứng dụng công nghệ số, công nghệ viễn thám, GIS, hỗ trợ thu thập dữ liệu thực địa, số hóa quá trình theo dõi, giám sát hiệu quả các mô hình và toàn chương trình.../.

Nguồn: Huế mở rộng vùng sản xuất nông nghiệp phát thải thấp