Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra hai dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Các dự thảo tập trung cải cách thủ tục, tăng cường hậu kiểm, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng không gian biển.

Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi)

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết, cơ quan này cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phân định rõ thẩm quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

(Ảnh minh họa)

Quản lý tổng hợp không gian biển phải bảo đảm điều phối liên ngành nhưng không thay thế thẩm quyền quản lý chuyên ngành. Do đó, dự thảo cần làm rõ vai trò, trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan quản lý tổng hợp về biển và các bộ chuyên ngành; xác lập tiêu chí công khai, minh bạch để xử lý xung đột giữa quy hoạch, dự án và các vấn đề liên vùng, liên ngành, gắn với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng đề nghị làm rõ vai trò định hướng của Quy hoạch không gian biển quốc gia, ranh giới giữa quản lý tổng hợp và quản lý chuyên ngành, trách nhiệm phối hợp, chia sẻ dữ liệu và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quốc gia. Hệ thống quan trắc, giám sát tổng hợp cần kết nối với hệ thống chuyên ngành hiện có để tránh đầu tư chồng chéo. Hoạt động nghiên cứu khoa học biển phải được phân biệt với khảo sát phục vụ đầu tư, kinh doanh.

Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi)

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản tán thành mục tiêu thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển carbon thấp và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Cơ quan thẩm tra đánh giá cao đề xuất giảm khoảng 90% đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, phải có giấy phép môi trường và đẩy mạnh phân cấp cho UBND cấp tỉnh, cấp xã.

Nguy cơ ô nhiễm môi trường từ các điểm tập kết rác thải tạm thời nếu các điểm tập kết này không thực hiện đúng quy định. Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục phải đi đôi với tăng cường giám sát từ Trung ương, nâng cao năng lực hậu kiểm và làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương khi để xảy ra ô nhiễm. Cơ quan thẩm tra đề nghị xác định thẩm quyền Trung ương đối với các vấn đề có tác động liên tỉnh, xuyên biên giới hoặc thuộc vùng biển ngoài phạm vi quản lý hành chính của một địa phương.

Để hạn chế việc áp dụng pháp luật tùy nghi, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị lượng hóa các tiêu chí về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính và chứng nhận Nhãn sinh thái. Đồng thời kiến nghị thể chế hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, dịch vụ và mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn mới; cụ thể hóa yêu cầu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường…/.

Nguồn: Làm rõ trách nhiệm người đứng đầu địa phương khi để xảy ra ô nhiễm