Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai như: Mậu A, Nghĩa Đô, Xuân Hòa, Bảo Nhai hay Chiềng Ken tích cực phát triển vùng trồng quế hữu cơ . Đây không chỉ là tấm “giấy thông hành” để sản phẩm tiếp cận các thị trường cao cấp mà còn là nền tảng để nâng cao giá trị toàn bộ ngành hàng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, quan điểm của tỉnh là không chạy theo mở rộng diện tích bằng mọi giá. Mục tiêu trọng tâm là phát triển ngành hàng quế theo hướng “xanh hơn, sâu hơn và giá trị hơn”, lấy chất lượng, thương hiệu và chế biến sâu làm động lực tăng trưởng. Với quy mô hơn 172.000 ha hiện nay, vùng nguyên liệu quế của Lào Cai đã đủ lớn để chuyển sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu.

Tại xã Tân Hợp, trước đây việc người dân sản xuất nhỏ lẻ theo phương pháp truyền thống chưa mang lại hiệu quả. Do vậy, để nâng cao thu nhập và giá trị sản phẩm, chúng tôi xác định phải xây dựng sản phẩm quế hữu cơ. Xã đã phối hợp với các công ty, doanh nghiệp xây dựng quy trình, tuyên truyền để bà con canh tác theo quy chuẩn tham gia được cấp chứng nhận hữu cơ quốc tế như EU, USDA.

Sản xuất theo hướng hữu cơ trở thành yêu cầu tất yếu trước yêu cầu đảm bảo chất lượng nông sản.

Sự thay đổi không chỉ đến từ chủ trương, mà bắt nguồn từ chính những người nông dân. Ông Đặng Nguyên Minh ở thôn Đại Sơn, xã Tân Hợp, một trong những người tiên phong, chia sẻ: Gia đình tôi có khoảng 20 ha quế, trong đó 3 - 4 ha được cấp chứng nhận hữu cơ. Từ khi tham gia chuỗi liên kết, chúng tôi được tập huấn kỹ thuật, chỉ phát luồng, làm cỏ thủ công, không dùng thuốc sâu, hóa chất. Nhờ vậy mà sản phẩm đảm bảo chất lượng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn và đặc biệt mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Từ bao đời nay, cây quế đã gắn bó với đồng bào Dao ở Phong Dụ Hạ. Không chỉ là dược liệu, cây quế còn mang lại nguồn thu nhập ổn định và khẳng định vị thế nông sản địa phương trên thị trường trong và ngoài nước. Trước kia, người dân chỉ biết trồng, thu hoạch và bán quế thô, nay xã Phong Dụ Hạ đã tìm cho mình hướng đi bền vững: sản xuất quế hữu cơ.

Gia đình chị Phạm Thị Phương ở thôn Khe Lầu là một trong những hộ tiên phong áp dụng mô hình trồng quế hữu cơ. Trên 4 ha đất trồng quế, chị Phương hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất, thay vào đó sử dụng phân hữu cơ vi sinh, chăm sóc đất bằng phương pháp tự nhiên, giữ ẩm bằng thảm lá rừng. Chị Phương chia sẻ: Ban đầu, tôi cũng lo trồng quế hữu cơ vất vả, năng suất lại không cao. Nhưng thực tế cho thấy, quế hữu cơ bán được giá hơn, đầu ra ổn định, doanh nghiệp thu mua tận nơi. Người dân yên tâm sản xuất mà đất cũng được bảo vệ. Không chỉ gia đình tôi, nhiều hộ khác trong thôn đã chuyển hướng, bởi trồng quế hữu cơ mang tính lâu dài, bền vững.

Từ vùng nguyên liệu đảm bảo, các sản phẩm từ quế có cơ hội vươn xa.

Toàn xã Phong Dụ Hạ hiện có trên 6.000ha quế hữu cơ, trở thành một trong những vùng trồng quế lớn nhất tỉnh. Chính quyền địa phương cũng chủ động đồng hành cùng người dân, từ tập huấn kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, đến kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Xã đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như khuyến khích canh tác hữu cơ, xây dựng thương hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc, đồng thời làm cầu nối ký kết hợp đồng với các công ty lớn. Mục tiêu sắp tới là chuyển toàn bộ diện tích quế sang sản xuất hữu cơ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chế biến sâu, tạo thêm sản phẩm giá trị gia tăng.

Nghị quyết số 48-NQ/TU về phát triển dược liệu chiến lược tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050 thể hiện rõ quế không còn được nhìn nhận đơn thuần là cây lâm nghiệp mà được xác định là loại dược liệu chiến lược có giá trị kinh tế cao. Suốt nhiều năm qua, Lào Cai đã xây dựng được vùng nguyên liệu quế lớn, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn hộ dân và hình thành ngành hàng chủ lực.

Khi vùng nguyên liệu được quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế, sản phẩm được truy xuất nguồn gốc rõ ràng và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu, giá trị của cây quế sẽ tiếp tục được nâng lên. Khi đó, cây quế không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn trở thành ngành hàng có sức cạnh tranh, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế xanh của địa phương./.

Nguồn: Mở rộng vùng trồng quế hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu