Theo Chi cục Khoáng sản và Tài nguyên nước An Giang, địa phương này có hệ thống tài nguyên nước phong phú. Ngoài 6 sông lớn gồm sông Tiền, sông Hậu, Vàm Nao, Cái Lớn, Cái Bé và Giang Thành, trên địa bàn còn có mạng lưới sông, rạch, kênh đào, hồ và khe suối với tổng chiều dài hơn 18.233 km. Mật độ sông suối chung toàn tỉnh đạt 1,5 km/km2, thuộc mức cao nhất trong vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đây là nguồn lực quan trọng phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, giao thông thủy và duy trì các hệ sinh thái tự nhiên.

Riêng hệ thống kênh từ cấp I đến cấp III có chiều dài hơn 5.200 km, tạo thành mạng lưới dẫn và điều tiết nước rộng khắp. Ở vùng U Minh Thượng, các tuyến kênh Cán Gáo - sông Trẹm, Chắc Băng, Xẻo Rô, Chống Mỹ… giữ vai trò quan trọng trong cấp nước, tưới tiêu và giao thông thủy. Tuy nhiên, khu vực này chịu tác động mạnh của thủy triều biển Tây, tình trạng nhiễm mặn và bồi lắng thường gia tăng vào mùa khô.

Nguồn nước mặt được khai thác phục vụ nhiều mục đích, từ tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi đến cấp nước sinh hoạt và công nghiệp. Trong khi đó, nước dưới đất chủ yếu được khai thác cho sinh hoạt nông thôn và công nghiệp, một phần phục vụ nông nghiệp, chăn nuôi. Mặc dù quy mô khai thác nước dưới đất nhìn chung chưa tạo ảnh hưởng đáng kể đến trữ lượng, nhưng áp lực bảo vệ chất lượng nguồn nước ngày càng lớn.

Chất lượng nguồn nước chịu tác động từ biến đổi khí hậu cũng như hoạt động sinh hoạt, sản xuất.

Hiện nay nước thải sinh hoạt, công nghiệp, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi, dòng chảy qua vùng sản xuất nông nghiệp, bãi rác cùng hoạt động giao thông thủy, du lịch là những nguồn có nguy cơ làm suy giảm chất lượng nước. Vì vậy, quản lý tài nguyên nước hiện nay không chỉ dừng ở kiểm soát lượng nước khai thác mà còn phải gắn chặt với bảo vệ chất lượng nguồn nước. An Giang hiện có 98 vị trí quan trắc nước mặt định kỳ, 4 trạm quan trắc tự động nước mặt và 8 trạm chuyên đề theo dõi xâm nhập mặn trên các tuyến sông, kênh chính. Dữ liệu tự động giúp cơ quan quản lý sớm phát hiện biến động chất lượng nước, cảnh báo ô nhiễm, xâm nhập mặn và hỗ trợ vận hành công trình thủy lợi.

Tăng cường quản lý hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan rà soát tổng thể tình hình khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh; phối hợp các đơn vị thống kê đầy đủ các công trình khai thác tài nguyên nước thuộc diện phải kê khai, đăng ký, cấp phép theo quy định.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước; tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã, phường, đặc khu trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước; đồng thời tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, doanh nghiệp và người dân thực hiện đúng quy định về kê khai, đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước, thực hiện nghĩa vụ tài chính, khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ tài nguyên nước theo quy định pháp luật.

Trong đó, với nhiệm vụ xử lý dứt điểm tình trạng khai thác tài nguyên nước trái phép, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm như khai thác, sử dụng tài nguyên nước không có giấy phép, khai thác khi giấy phép hết hiệu lực, khai thác vượt quy mô, lưu lượng được cấp phép hoặc không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính theo quy định. Lập danh sách cụ thể các tổ chức, cá nhân vi phạm; yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý theo quy định.

Ngành chức năng cần tăng cường công tác kiểm soát hoạt động nuôi trồng thủy sản, hạn chế tác động đến tài nguyên nước.

Đối với các trường hợp công trình khai thác tài nguyên nước đang hoạt động phục vụ nhu cầu dân sinh, sản xuất thiết yếu, cấp nước sinh hoạt hoặc các nhu cầu cấp thiết khác, việc xử lý vi phạm thực hiện theo quy định pháp luật; đồng thời hướng dẫn tổ chức, cá nhân khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý liên quan để kịp thời xem xét giải quyết theo thẩm quyền ngay sau khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật; tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các biện pháp khắc phục hậu quả, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và không để phát sinh tình trạng lợi dụng để kéo dài vi phạm.

Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh nguồn nước, môi trường và trật tự an toàn xã hội thì chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan xử lý theo quy định pháp luật. Kiên quyết xử lý vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm theo quy định; đối với các trường hợp cố tình không chấp hành, tái vi phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng, chủ trì phối hợp với các cơ quan, lực lượng chức năng và địa phương liên quan tổ chức kiểm tra, xử lý, áp dụng biện pháp xử lý theo quy định pháp luật.

Xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra chuyên ngành hằng năm đối với hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước; đồng thời tăng cường công tác giám sát, kiểm tra đột xuất tại các khu vực, đối tượng có nguy cơ vi phạm cao, các trường hợp chậm khắc phục tồn tại, vi phạm hoặc có dấu hiệu tái phạm sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền nhắc nhở, yêu cầu xử lý.

Phối hợp với UBND cấp xã, phường, đặc khu rà soát, xác định trách nhiệm quản lý địa bàn trong hoạt động khai thác tài nguyên nước theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; hướng dẫn, phân công cụ thể trách nhiệm kiểm tra, phát hiện, xử lý ban đầu đối với các trường hợp khai thác tài nguyên nước trái phép phát sinh trên địa bàn quản lý. Thiết lập cơ chế theo dõi, cập nhật thường xuyên danh sách các công trình khai thác tài nguyên nước đã được cấp phép, hết hạn giấy phép, thuộc diện phải cấp phép nhưng chưa thực hiện thủ tục theo quy định để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.

UBND tỉnh giao Công an tỉnh chủ động nắm tình hình, phối hợp với các Sở, ngành, địa phương trong công tác phòng ngừa, phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước; cử lực lượng tham gia kiểm tra liên ngành theo đề nghị của cơ quan chủ trì. Tiếp nhận, xác minh, xử lý các nguồn tin báo tội phạm hoặc hồ sơ, tài liệu do cơ quan chức năng chuyển giao; tổ chức điều tra, xử lý theo quy định đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm hoặc hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng liên quan đến khai thác tài nguyên nước gây thiệt hại đến tài nguyên, môi trường, ngân sách nhà nước hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

UBND xã, phường, đặc khu phát hiện kịp thời các công trình khai thác, sử dụng tài nguyên nước mới phát sinh trên địa bàn; hướng dẫn tổ chức, cá nhân thực hiện kê khai, đăng ký, đề nghị cấp phép theo quy định. Phối hợp với đơn vị cấp nước và Sở Nông nghiệp và Môi trường trong công tác bảo vệ nguồn nước, khu vực bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi gây ô nhiễm, suy thoái hoặc xâm hại nguồn nước trên địa bàn./.

Nguồn: Tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an ninh nguồn nước