Nhờ sở hữu diện tích đất lâm nghiệp lớn cùng điều kiện tự nhiên thuận lợi, xã Ba Lòng đang từng bước khẳng định hướng đi hiệu quả trong phát triển kinh tế rừng bằng việc mở rộng diện tích rừng gỗ lớn. Những năm gần đây, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi từ mô hình trồng rừng chu kỳ ngắn sang trồng rừng gỗ lớn có thời gian khai thác dài hơn, mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Cùng với sự hỗ trợ của các chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư chăm sóc rừng theo quy trình kỹ thuật, áp dụng các tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững nhằm nâng cao chất lượng gỗ nguyên liệu.

Việc phát triển rừng gỗ lớn không chỉ giúp tăng năng suất, giá trị sản phẩm trên cùng đơn vị diện tích mà còn góp phần nâng cao độ che phủ rừng, hạn chế xói mòn đất, bảo vệ nguồn nước và cải thiện môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên kết với doanh nghiệp chế biến gỗ, từng bước xây dựng chuỗi giá trị lâm nghiệp khép kín.

Đây được xem là hướng phát triển phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, giảm áp lực khai thác rừng tự nhiên và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Xã Ba Lòng hiện có khoảng 2.500ha rừng trồng sản xuất. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, phần lớn diện tích vẫn đang được khai thác theo hướng ngắn ngày nên giá trị mang lại chưa cao. Nhằm phát huy lợi thế sẵn có, địa phương đang triển khai các bước chuẩn bị để thúc đẩy phát triển rừng gỗ lớn trong thời gian tới.

Quảng Trị đẩy mạnh phát triển rừng gỗ lớn. (Ảnh: KNQT).

Hiện xã đang phối hợp với đơn vị tư vấn tiến hành rà soát, đo đạc, quy hoạch lại diện tích đất rừng nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý và phát triển sản xuất; đồng thời, đề xuất các nguồn kinh phí hỗ trợ người dân chuyển đổi sang mô hình trồng rừng gỗ lớn, nhất là đối với các hộ nghèo và hộ cận nghèo.

Tại thôn Mai Sơn, gia đình ông Lê Văn Doãn là một trong những hộ dân áp dụng phương thức trồng rừng theo hướng kéo dài chu kỳ khai thác để nâng cao giá trị sản phẩm. Người dân cho biết, năm 2003, khi bắt tay vào trồng rừng, điều kiện kinh tế gia đình còn rất nhiều khó khăn.

Với diện tích khoảng 10ha rừng trồng, gia đình đã trải qua nhiều chu kỳ sản xuất. Qua thực tế, nhận thấy việc khai thác cây quá sớm tuy giúp thu hồi vốn nhanh nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Vì vậy, người dân quyết định kéo dài chu kỳ sinh trưởng của cây để nâng cao giá trị sản phẩm. Đối với rừng trồng thông thường, nếu khai thác sau khoảng 3-4 năm trồng thì mỗi ha chỉ mang lại lợi nhuận khoảng 50 triệu đồng.

Trong khi đó, nếu kéo dài chu kỳ lên khoảng 6 năm, cây phát triển lớn hơn, tỉ lệ gỗ quy cách, gỗ tròn tăng lên đáng kể thì giá trị kinh tế cũng cao hơn nhiều. Muốn cây đạt năng suất cao thì phải chú ý kỹ thuật và mật độ trồng phù hợp. Nếu trồng quá dày thì cây phát triển không tốt, chỉ thích hợp khai thác ngắn ngày.

Còn nếu có điều kiện để cây phát triển lâu hơn thì năng suất có thể tăng gần gấp đôi. Hiện nay, với chu kỳ khoảng 6 năm, mỗi ha người dân có thể thu được khoảng 100 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Hiệu quả kinh tế từ rừng đã giúp cuộc sống gia đình ông từng bước ổn định hơn.

Theo đại diện phòng Kinh tế xã Ba Lòng cho biết, mô hình của gia đình ông Lê Văn Doãn là một trong những mô hình tiêu biểu đang phát huy hiệu quả trên địa bàn. Trong khi rừng của nhiều hộ dân thường khai thác sau 3-4 năm thì gia đình ông Doãn mạnh dạn kéo dài thời gian sinh trưởng của cây.

Nhờ đó, khoảng 35% sản lượng là gỗ quy cách, gỗ lớn có giá trị cao hơn. Nếu khai thác sớm thì lợi nhuận chỉ khoảng 50 triệu đồng/ha, còn với cách làm của ông Doãn, lợi nhuận đạt trên 100 triệu đồng/ha. Thực tế này cho thấy tiềm năng rất lớn của việc phát triển rừng gỗ lớn trên địa bàn. Bên cạnh hiệu quả kinh tế mô, việc kéo dài chu kỳ, phát triển trồng rừng gỗ lớn còn góp phần nâng cao độ che phủ rừng, hạn chế xói mòn đất và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho ngành chế biến gỗ. Trước mắt, trong giai đoạn 2026-2030, xã Ba Lòng dự kiến triển khai trồng khoảng 300ha rừng gỗ lớn.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm từng bước thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất rừng. Có thể thấy, việc phát huy lợi thế đất rừng để mở rộng vùng nguyên liệu gỗ lớn đang mang lại những chuyển biến tích cực cho người dân xã Ba Lòng, không chỉ về kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Mở rộng rừng gỗ lớn mang lại thu nhập ổn định cho người dân. (Ảnh minh hoạ).

Khi những cánh rừng gỗ lớn ngày càng được mở rộng, người dân có thêm cơ hội nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế, trong khi tài nguyên rừng được quản lý hiệu quả hơn. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị ngành lâm nghiệp, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của địa phương.

Trong thời gian tới, Ba Lòng tiếp tục chú trọng công tác bảo vệ và phát triển rừng gắn với quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững, tăng cường liên kết sản xuất, khuyến khích người dân tham gia các mô hình quản lý rừng có chứng chỉ và phát triển kinh tế dưới tán rừng. Định hướng này phù hợp với chủ trương chung của tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn mới. Năm 2026, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng; đồng thời yêu cầu các địa phương, chủ rừng nâng cao trách nhiệm trong công tác tuần tra, kiểm soát và bảo vệ diện tích rừng hiện có.

Bên cạnh đó, Quảng Trị đặt mục tiêu tiếp tục phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững, đẩy mạnh trồng rừng, phục hồi rừng và nâng cao chất lượng rừng, trong đó phấn đấu trồng khoảng 3,5 triệu cây xanh trong năm 2026, góp phần gia tăng độ che phủ rừng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với những định hướng và chính sách đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, cùng sự chủ động của người dân, mô hình phát triển rừng gỗ lớn tại Ba Lòng nói riêng và toàn tỉnh Quảng Trị nói chung được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế lâm nghiệp, bảo vệ tài nguyên rừng và xây dựng nông thôn xanh, bền vững trong những năm tới.

Nguồn: Phát huy lợi thế đất rừng, mở rộng vùng nguyên liệu gỗ lớn