Những năm gần đây, xã Khuôn Lùng tập trung khai thác lợi thế về điều kiện tự nhiên, đất đai và khí hậu để phát triển các cây trồng chủ lực theo hướng sản xuất hàng hóa. Địa phương khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng giống, mở rộng diện tích sản xuất tập trung và từng bước liên kết với doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm. Theo đó, người dân xã Khuôn Lùng lựa chọn cây chè là cây trồng chủ lực trong phát triển nông nghiệp.

Không chỉ phù hợp với thổ nhưỡng địa phương, cây chè còn có thị trường tiêu thụ ổn định, tạo nền tảng để nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân. Hiện toàn xã có trên 700 ha chè. Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 12 hằng năm, những đồi chè Khuôn Lùng bước vào mùa thu hái.

Với năng suất bình quân trên 3,5 tấn/ha, giá chè búp tươi dao động từ 10.000 - 15.000 đồng/kg, cây chè mang lại thu nhập gần 40 triệu đồng/ha, trở thành nguồn thu ổn định của nhiều hộ dân. Không chỉ dừng lại ở việc bán chè búp tươi, nhiều hộ đã chủ động đầu tư chế biến chè khô nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Từ một cây trồng gắn bó nhiều năm với người dân, chè đang từng bước được nâng tầm giá trị. Đến nay, xã Khuôn Lùng có 2 sản phẩm chè đạt OCOP 3 sao, góp phần khẳng định chất lượng nông sản địa phương, từng bước nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm chè, tạo nền tảng để địa phương tiếp tục phát huy lợi thế cây chè trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Song song với việc phát huy lợi thế cây chè, Khuôn Lùng đang mở hướng phát triển từ các mô hình lúa chất lượng cao (gạo lứt) và lạc đỏ theo chuỗi liên kết.

Cây chè tiếp tục là cây trồng chủ lực được người dân mở rộng sản xuất. (Ảnh minh hoạ).

Đây được kỳ vọng sẽ là những cây trồng bổ sung, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và đa dạng nguồn thu cho người dân. Từ mô hình thử nghiệm 0,3 ha lúa chất lượng cao tại thôn Nà Chì trong vụ Xuân năm 2026, Khuôn Lùng từng bước mở rộng loại cây trồng này trên địa bàn. Sau một vụ sản xuất, diện tích thử nghiệm cho sản lượng trên 1,2 tấn thóc, cho thấy giống lúa thích nghi tốt với điều kiện canh tác của địa phương.

Kết quả khả quan đã tạo niềm tin để người dân mạnh dạn mở rộng diện tích sản xuất. Đến vụ mùa, lúa chất lượng cao đã được nhân rộng tại các thôn Khâu Lầu, Thôm Thọ, Đại Thắng và Bản Vẽ. Cùng với lúa chất lượng cao, lạc đỏ cũng đang được Khuôn Lùng lựa chọn phát triển theo hướng liên kết nhằm nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác.

Mô hình được triển khai với quy mô 10 ha, thu hút 60 hộ dân tham gia. Trong quá trình thực hiện, người dân được hướng dẫn áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đồng thời liên kết với đơn vị thu mua để bao tiêu sản phẩm. Qua đánh giá, giống lạc đỏ thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương, có khả năng chống chịu khá với một số loại sâu bệnh hại. Mô hình đạt năng suất bình quân 2,01 tấn/ha, mang lại lợi nhuận khoảng 82,45 triệu đồng/ha.

Đặc biệt, việc hình thành chuỗi liên kết bao tiêu sản phẩm không chỉ tạo đầu ra ổn định mà còn mở ra hướng phát triển vùng sản xuất lạc đỏ hàng hóa, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và đa dạng nguồn thu cho người dân. Lãnh đạo UBND xã Khuôn Lùng cho biết, trong phát triển cây trồng chủ lực, địa phương xác định phát huy đúng lợi thế của từng vùng, từng loại cây trồng, không phát triển theo phong trào.

Thời gian tới, xã sẽ tập trung hình thành các vùng sản xuất tập trung, từng bước khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún. Cùng với đó, tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã và đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị nông sản, tạo đầu ra ổn định và phát triển kinh tế hiệu quả.

Phát triển các cây trồng chủ lực là hướng đi phù hợp để xã Khuôn Lùng khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương và tạo động lực tăng trưởng kinh tế bền vững. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị sản xuất trong thời gian tới, địa phương xác định cần tiếp tục mở rộng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, đồng thời xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng.

Những kết quả đạt được từ phát triển cây trồng chủ lực đang tạo nền tảng để xã Khuôn Lùng từng bước chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang nền nông nghiệp hàng hóa có giá trị gia tăng cao. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Sự kết hợp giữa phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên, môi trường sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Nguồn:Tuyên Quang: Cây trồng chủ lực giúp nâng cao giá trị kinh tế