Thông qua việc tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết, các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã giúp nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, áp dụng quy trình sản xuất an toàn và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, việc chú trọng xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh tiêu thụ đã góp phần đưa nhiều sản phẩm đặc trưng của tỉnh vươn ra thị trường lớn.

Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế cao hơn, mô hình này còn giúp thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa bền vững. Nhờ đó, nông sản Tuyên Quang ngày càng khẳng định được vị thế và sức cạnh tranh.

Theo thống kê, toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 1.646 hợp tác xã (HTX) hoạt động trên nhiều lĩnh vực; tạo việc làm thường xuyên cho trên 7.900 lao động, trong đó khoảng 3.700 lao động là thành viên HTX, thu nhập bình quân đạt khoảng 104 triệu đồng/người/năm.

Thời gian qua, thông qua HTX, nhiều nông sản trên địa bàn đã xây dựng được thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, một số sản phẩm còn vươn ra nhiều thị trường khó tính trên thế giới. Trong đó có sản phẩm chuối Chiêu Yên, xã Lực Hành. Cây chuối từng là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho người dân xã Lực Hành. T

Tuy nhiên, với nhu cầu của người tiêu dùng, sản phẩm chuối truyền thống bị mất vị thế, nhiều hộ dân không tiêu thụ được đã tính đến việc chặt bỏ. Trước thực trạng đó, một số người dân đã mạnh dạn tìm hướng chế biến, cho ra đời sản phẩm chuối chiên giòn, chuối sấy dẻo. Năm 2024, sản phẩm chuối chiên giòn và chuối sấy dẻo vinh dự đạt được chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh và là một trong 7 sản phẩm được xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh.

Đại diện HTX Chuối sạch Chiêu Yên cho biết, hiện HTX liên kết thường xuyên với 3 hộ trồng chuối trong thôn và cây giống do HTX đầu tư. Năm 2025, thu được trên 200 tấn chuối tươi, gần 60 tấn chuối khô, xuất khẩu trên 3.000 hũ chuối sấy khô và chuối sấy giòn sang Vương quốc Anh.

Một sản phẩm hết sức bình dân đã được thị trường quốc tế đánh giá cao, khẳng định được sức vươn mình của nông sản Tuyên Quang trên bản đồ xuất khẩu. Thực tế cho thấy, HTX hiện nay không chỉ đóng vai trò là đơn vị thu mua, chế biến hay kinh doanh mà thực sự trở thành “cầu nối” của nông dân trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định sinh kế. Khi được hỗ trợ đúng hướng và phát huy tốt vai trò, HTX sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân.

Hiện trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có rất nhiều HTX, đơn cử, tại HTX Cát Lý, xã Thuận Hòa được thành lập với ngành nghề kinh doanh chính là nuôi bò thịt, giết mổ, sơ chế các sản phẩm từ thịt bò với quy mô: 1 trang trại chăn nuôi bò vỗ béo theo quy trình khép kín 200 con và 1 cơ sở giết mổ, sơ chế và chế biến các sản phẩm từ thịt.

Các mô hình HTX góp phần mở rộng đầu ra, và thị trường tiêu thụ cho người dân Tuyên Quang. (Ảnh minh hoạ).

Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu thị trường, cũng như chất lượng thịt bò ngày càng tăng cao, HTX Cát Lý đã triển khai phương án liên kết chăn nuôi với người nông dân theo chuỗi giá trị. Những hộ dân tham gia vào chuỗi liên kết đều tích cực thực hiện theo quy trình đã thống nhất: từ lựa chọn con giống, quy trình nuôi dưỡng, kiểm soát thức ăn đến theo dõi sức khỏe đàn bò. Mỗi hộ là một mắt xích trong chuỗi nhưng được kết nối bằng cùng một tiêu chuẩn và cùng một mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm. Đến nay, HTX Cát Lý đang chủ trì 5 chuỗi liên kết chăn nuôi với quy mô 3.506 con ở 1.381 hộ trên 16 xã.

Đại diện HTX Cát Lý cho biết: Việc liên kết với các hộ vừa giúp HTX đảm bảo, kiểm soát được nguồn thịt bò chất lượng, đồng thời giúp nhiều hộ dân có thu nhập ổn định. Từ việc hình thành chuỗi liên kết này còn là hướng phát triển lâu dài để hoàn thiện chuỗi giá trị cho bò H’Mông. Khi liên kết chăn nuôi được tổ chức bài bản và sản phẩm được chế biến theo tiêu chuẩn, giá trị con bò không dừng lại ở khối lượng mà được nâng lên bằng chất lượng và thương hiệu. Từ đó sẽ giúp nhiều hộ dân tham gia và cải thiện cuộc sống hơn.

Có thể thấy, phát triển HTX là hướng đi đúng đắn, góp phần quan trọng trong việc nâng tầm thương hiệu nông sản Tuyên Quang. Khi các HTX hoạt động hiệu quả, không chỉ giúp gia tăng giá trị sản phẩm mà còn tạo điều kiện để nông dân nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.

Đồng thời, đây cũng là nền tảng để địa phương thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và gắn với thị trường. Trong thời gian tới, Tuyên Quang sẽ tiếp tục hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và xúc tiến thương mại để các HTX phát triển mạnh mẽ hơn giúp nông sản địa phương không ngừng vươn xa, khẳng định thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước.

Nguồn:Tuyên Quang phát triển hợp tác xã, nâng tầm thương hiệu nông sản