Tại xã Đại Hải, chỉ trong nửa đầu năm 2026, địa phương ghi nhận 17 điểm sạt lở bờ sông, kênh rạch. Mới đây, UBND TP. Cần Thơ vừa công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, sự cố sạt lở bờ kênh Số 1 (đoạn từ cầu Mang Cá 2 đến đầu kênh Ba Rinh), và bờ sông Mang Cá - Đại Thành (đoạn bến phà Mang Cá), xã Đại Hải.

Khu vực sạt lở bờ kênh Số 1 có chiều dài khoảng 800m, có đoạn bị sạt lở nghiêm trọng - đỉnh kè đã bị đẩy lệch ra phía sông; vỉa hè, cống thoát nước và 1/2 bề rộng đường đã sụt lún; đà neo kè đã bị nứt, gãy. Tại khu vực sạt lở, phía trong có trụ sở UBND xã Đại Hải, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở, khu vực đông dân cư sinh sống (chợ Mang Cá). Đầu năm 2026 khu vực này sạt lở làm hư hỏng 10 căn nhà, trong đó 8 hộ dân đã phải di dời nơi ở khác.

Khu vực sạt lở nghiêm trọng trên đường tỉnh 932B, xã Đại Hải.

Do 1/2 bề rộng mặt đường tỉnh 932B đã sụt lún nghiêm trọng, để đảm bảo an toàn, UBND xã Đại Hải đã cắm biển cấm xe ô tô lưu thông vào khu vực sạt lở, ảnh hưởng không nhỏ đến giao thương hàng hóa khu vực chợ Mang Cá. Nếu không được gia cố kịp thời, 1/2 mặt đường còn lại có nguy cơ tiếp tục bị sạt lở, ảnh hưởng đến hoạt động của UBND xã Đại Hải và hai trường học, việc gia cố sẽ tốn kém thêm nhiều kinh phí.

Tại khu vực sạt lở bờ sông Mang Cá - Đại Thành, sạt lở làm hư hỏng hoàn toàn bờ kè bê tông cốt thép; sụt lún toàn bộ mặt đường rộng 3,5m, dài 20m và phần lề đường xuống sông. Hiện trạng sạt lở vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, nguy cơ tiếp tục lan rộng.

Đối với các vị trí đặc biệt nguy hiểm, địa phương đã tổ chức di dời người dân đến nơi an toàn, cắm biển cảnh báo và thực hiện các biện pháp ứng phó trước mắt. Tuy nhiên, các điểm sạt lở lớn có tổng chiều dài khoảng 180 m, kinh phí xử lý vượt khả năng cân đối của ngân sách cấp xã, nên địa phương phải đề nghị thành phố hỗ trợ.

Từ đầu năm, các điểm sạt lở lớn tại địa phương đã gây thiệt hại ước khoảng 30-35 tỷ đồng, trong khi xã chỉ có thể sử dụng nguồn dự phòng để gia cố tạm thời, làm cầu tạm phục vụ người dân và học sinh. Địa phương cũng tăng cường rà soát, theo dõi hiện trạng và tuyên truyền thông qua Tổ công nghệ số cộng đồng, mạng xã hội, zalo để người dân chủ động phòng tránh.

Nằm ở vị trí sở hữu hệ thống kênh rạch chằng chịt và nền đất yếu dọc theo bờ sông Hậu cùng sông Rạch Mọp, xã Nhơn Mỹ đang trở thành một trong những tâm điểm sạt lở nhức nhối nhất của khu vực. Chỉ tính riêng từ đầu tháng 5/2026 đến nay, các đợt sạt lở lớn nhỏ đã liên tiếp phát sinh, ăn sâu vào đất liền, gây đứt gãy và sụt lún nghiêm trọng hạ tầng giao thông. hiện xã ghi nhận hơn 100 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 1.600m.

Tình trạng này đã làm chia cắt 5 tuyến đường huyết mạch, cuốn trôi hoàn toàn 9 căn nhà của người dân, ước tính thiệt hại tài sản hơn 6,2 tỷ đồng. Thời gian qua, chính quyền địa phương đã nỗ lực khắc phục hơn 32 điểm sạt lở và tiến hành gia cố nhiều điểm sạt lở nhỏ. Đối với các điểm sạt lở quy mô lớn, xã đang chờ sự hỗ trợ nguồn lực từ thành phố để xử lý.

Để ứng phó với tình trạng sạt lở đang diễn ra ngày càng phức tạp, UBND TP. Cần Thơ liên tiếp công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, sự cố sạt lở nguy hiểm tại nhiều khu vực thuộc bốn xã, phường gồm: Thới An Đông, Đại Hải, Lai Hòa và Vĩnh Phước. Các điểm sạt lở được đánh giá tiếp tục diễn biến phức tạp, đe dọa tính mạng, tài sản người dân, giao thông và các công trình hạ tầng thiết yếu.

Sạt lở tại bờ sông Ô Môn (phường Ô Môn).

Không chỉ sạt lở bờ sông, khu vực ven biển Cần Thơ cũng đối mặt với nguy cơ bị biến mất diện tích đất rất lớn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, tuyến đê biển Đông dài hơn 50km đi qua các xã, phường Lai Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước và Vĩnh Châu là “lá chắn” quan trọng bảo vệ vùng dân cư và hạ tầng sản xuất. Tuy nhiên, áp lực từ biến đổi khí hậu và nước biển dâng khiến tình trạng xói lở diễn ra ngày càng khốc liệt.

Từ năm 2019 đến nay, đai rừng ven biển Lai Hòa đã bị thu hẹp khoảng 100m, trung bình mỗi năm biển xâm thực 20m. Hiện có khoảng 3km bờ biển bị sạt lở đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa sinh kế nuôi trồng thủy sản, làm muối và trồng màu của hàng trăm hộ dân phía trong đê.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, cho biết đơn vị đã đề xuất đầu tư xây dựng đoạn kè giảm sóng khoảng 3km từ cống số 3 đến cống số 4 tại Lai Hòa. Đây được xem là đoạn xung yếu cần ưu tiên bảo vệ đai rừng còn lại và tái tạo bãi bồi. Tùy tình hình cân đối nguồn vốn của địa phương và sự hỗ trợ từ Trung ương, TP Cần Thơ tiếp tục triển khai các đoạn cấp bách khác.

Xã Vĩnh Hải đang được hưởng lợi từ hệ thống kè giảm sóng dài gần 11km. Mới đây, địa phương tiếp tục được đầu tư thêm 2,2km kè nối từ cống số 13 đến cống số 14 thông qua Dự án xử lý khẩn cấp sạt lở nguy hiểm bờ biển…Các công trình này không những góp phần giữ rừng, mà còn đảm bảo sinh kế của người dân.

Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông trên địa bàn thành phố diễn biến ngày càng phức tạp. Sạt lở xảy ra cả trong mùa mưa lẫn mùa khô, đe dọa trực tiếp đến an toàn của người dân, hạ tầng giao thông, sản xuất và mục tiêu phát triển bền vững.

Trong khi đó, ngập úng đô thị có xu hướng gia tăng do tác động tổng hợp của triều cường, mưa lớn, địa hình thấp và hệ thống tiêu thoát nước chưa đáp ứng yêu cầu. Riêng năm 2025, nhiều trạm đo trên địa bàn ghi nhận mực nước vượt báo động III; khu vực trung tâm thành phố thường xuyên xảy ra ngập sâu khi triều cường kết hợp mưa lớn, ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Bên cạnh đó, xâm nhập mặn mùa khô diễn biến gay gắt, nhiều thời điểm đến sớm, kéo dài, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và cấp nước sinh hoạt.

Trước thực trạng trên, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Chương trình thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, huy động tối đa nguồn lực đầu tư, ứng dụng khoa học - công nghệ và tăng cường liên kết vùng nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn dân cư và phát triển bền vững thành phố trong giai đoạn 2026-2035.

Thành phố sẽ rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn vào hệ thống quy hoạch; hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai và khoáng sản. Cùng với đó là thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích ứng với điều kiện tự nhiên; phát triển các mô hình nông nghiệp sử dụng ít nước; bảo vệ và nâng cao chất lượng rừng ngập nước, mở rộng diện tích rừng phòng hộ nhằm giảm nhẹ thiên tai và ứng phó với nước biển dâng.

Thành phố Cần Thơ xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực quan trọng. Chương trình yêu cầu tăng cường phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông, phát triển hệ thống dự báo và cảnh báo sớm có độ tin cậy cao; nghiên cứu sử dụng vật liệu thay thế cát sông, mở rộng các giải pháp phi công trình, phát triển giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu và tiết kiệm tài nguyên nước./.

Nguồn: Cần Thơ: Ưu tiên xử lý các điểm sạt lở nghiêm trọng