Thời gian qua, ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức sản xuất truyền thống sang nông nghiệp xanh, hiện đại, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Hiện trên 95% diện tích lúa trên địa bàn đã được cơ giới hóa đồng bộ, giúp giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Năm 2025, giá trị sản xuất đất nông nghiệp đạt khoảng 240 triệu đồng/ha, tăng từ 1,2-1,5 lần so với năm 2020; thu nhập bình quân đầu người đạt trên 62 triệu đồng/năm. Điểm nhấn quan trọng là mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn. Toàn tỉnh có hơn 85.600 ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao, hơn 47.000 ha đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ.

Đặc biệt, diện tích dừa hữu cơ gần 36.000 ha cùng hàng ngàn ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đang tạo lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, thời gian qua, tỉnh triển khai nhiều mô hình khuyến nông theo hướng tuần hoàn, an toàn sinh học và giảm phát thải như chăn nuôi bò thịt theo hướng tuần hoàn; nuôi tôm càng xanh xen canh trong ruộng lúa;

Cùng với đó Vĩnh Long trồng cây ăn trái theo tiêu chuẩn GAP gắn với bảo vệ sức khỏe đất; sản xuất lúa chất lượng cao ứng dụng cơ giới hóa giảm phát thải; thâm canh dừa theo GAP gắn với xây dựng vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị. Nổi bật là Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp.

Vĩnh Long đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn. (Ảnh: NT).

Năm 2026, có 40 Hợp tác xã tham gia Đề án, vượt 3,8% kế hoạch. Đến ngày 10/7/2026, tổng diện tích thực hiện mô hình và nhân rộng đạt 8.224/8.000 ha, bằng 103% kế hoạch. Vụ Đông Xuân 2025-2026, diện tích lúa tham gia Đề án xuống giống đạt 99% diện tích đăng ký, toàn bộ diện tích đã thu hoạch, năng suất bình quân đạt 7,25 tấn/ha.

Qua đánh giá, mô hình giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất, lợi nhuận và giảm 20-30% lượng khí phát thải so với bên ngoài mô hình. Đáng chú ý, Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Hảo (xã Hưng Mỹ) là một mô hình tiêu biểu. Với hơn 200 thành viên liên kết sản xuất 200ha trong vụ Hè Thu 2025, Hợp tác xã sử dụng giống ST24, sạ cụm khoảng 60 kg/ha và áp dụng kỹ thuật ngập khô xen kẽ.

Sau 4 vụ, mô hình giúp giảm khoảng 60% lượng giống, 20% phân bón và ít nhất 2 lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất bình quân đạt 7-8 tấn/ha, lợi nhuận tăng thêm 6-8 triệu đồng/ha so với diện tích ngoài mô hình. Hợp tác xã đồng thời đầu tư máy móc phục vụ sản xuất, sản phẩm lúa, gạo đạt tiêu chuẩn VietGAP và được bao tiêu đầu ra.

Cùng với các mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn, Vĩnh Long tiếp tục mở rộng sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ. Tổng diện tích áp dụng các tiêu chuẩn đạt trên 47 ngàn hecta, gồm dừa, lúa, rau, chanh không hạt, cây ăn trái và thủy sản.

Việc chuẩn hóa quy trình góp phần kiểm soát chất lượng, sử dụng vật tư hợp lý và nâng giá trị nông sản. Trong quá trình tổ chức lại sản xuất, Hợp tác xã giữ vai trò kết nối nông dân với doanh nghiệp, thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ. Toàn tỉnh có 463 Hợp tác xã nông nghiệp với gần 52,7 nghìn thành viên; trong đó 107 Hợp tác xã thực hiện liên kết sản xuất, tiêu thụ và 74 Hợp tác xã liên kết theo chuỗi giá trị.

Kinh tế tuần hoàn còn gắn với yêu cầu kiểm soát chất thải, sử dụng hiệu quả nguồn nước và hạn chế tác động đến môi trường. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 98%; chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt 99,6%. Tỷ lệ xử lý và tái sử dụng nước thải ra môi trường lưu vực các sông đạt 65%; 98% cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn về môi trường.

Từ giảm lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước trong canh tác lúa đến sản xuất kết hợp, kiểm soát môi trường nước và ứng dụng công nghệ trong nuôi thủy sản, các mô hình đang từng bước gắn hiệu quả kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường.

Đây là những cách làm cụ thể để giảm chi phí, hạn chế chất thải và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực trong sản xuất. Kết quả tăng trưởng của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng cho thấy những chuyển biến tích cực.

Địa phương tiếp tục thúc đẩy sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt trên 33 nghìn tỷ đồng, tăng 3,4% so với cùng kỳ; trong đó giá trị tăng thêm ngành nông nghiệp tăng 2,92%, ngành thủy sản tăng 4,7%. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để nhân rộng các mô hình sản xuất xanh, cần tiếp tục tăng cường liên kết giữa nông dân, Hợp tác xã và doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, xử lý và tái sử dụng chất thải; đồng thời gắn sản xuất xanh với Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao và phát thải thấp, phát triển Hợp tác xã, liên kết chuỗi giá trị và quản lý môi trường.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết thời gian tới, ngành nông nghiệp tiếp tục phát triển theo hướng “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.

Đồng thời, tăng cường kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường, duy trì cân bằng hệ sinh thái, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai. Để phát triển hiệu quả, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch nhấn mạnh tỷ trọng lao động trong các lĩnh vực: Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 20%; Bên cạnh đó, quy hoạch, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng; tập trung phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới tạo động lực khai thác tốt tiềm năng kinh tế biển để Vĩnh Long trở thành một trong những tỉnh trọng điểm về phát triển kinh tế biển, năng lượng sạch và du lịch.

Đồng thời đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại các ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ theo hướng tập trung phát triển các lĩnh vực, các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế đặc trưng, chứa hàm lượng công nghệ, có sức cạnh tranh và giá trị gia tăng. Tập trung phát triển công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu…/.

Nguồn:Nông nghiệp tuần hoàn: Kiến tạo sản xuất giảm phát thải, bảo vệ môi trường