Toàn tỉnh Quảng Ninh hiện có gần 7.900ha quế, đây là loài cây bản địa, sinh trưởng tốt trên đất đồi núi, ít sâu bệnh, có thể trồng thuần hoặc xen canh. Sau 7-10 năm, người dân có thể khai thác vỏ, thân, cành, lá để chế biến, chưng cất tinh dầu.

Đáng chú ý, những năm gần đây, thị trường tiêu thụ quế ổn định, nhu cầu phục vụ dược liệu, gia vị và xuất khẩu ngày càng tăng góp phần mở rộng dư địa cho người trồng quế tại tỉnh Quảng Ninh. Nhờ lợi thế chất lượng vượt trội, quế Quảng Ninh đang thu hút nhiều doanh nghiệp đến hợp tác tiêu thụ và đề xuất đầu tư cơ sở chế biến sâu. Những lợi thế về thành phần hoạt chất và độ an toàn đang tạo cho quế Quảng Ninh ưu thế riêng, được cả giới chuyên môn và doanh nghiệp đánh giá cao. T

Dưới góc độ doanh nghiệp trực tiếp bao tiêu và xuất khẩu quế Quảng Ninh sang thị trường Âu - Mỹ từ năm 2020, đại diện Công ty TNHH hương gia vị Sơn Hà, cho biết sản phẩm quế của Quảng Ninh đã đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của khu vực Âu - Mỹ. Các thị trường lớn kiểm soát rất chặt hàm lượng coumarin - một chất có nguy cơ gây ảnh hưởng tới gan, thận nếu tích tụ lâu dài.

Trong khi quế ở các vùng khác thường có hàm lượng coumarin cao, dao động từ 3.630 đến 7.903 ppm, thì quế Quảng Ninh lại duy trì ở ngưỡng rất an toàn, chỉ từ 595 đến 893 ppm. Hiện Quảng Ninh có 7.875ha quế, trong đó 1.448ha được cấp chứng nhận hữu cơ giai đoạn 2021-2026. Tổng sản lượng vỏ quế thu hoạch đạt 3.745 tấn, giá trị bán ra hơn 243 tỷ đồng.

Theo Kế hoạch số 181/KH-UBND ngày 21/4/2026 của UBND tỉnh về phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực đến năm 2030, quế được xác định là một trong những sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh. Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu trồng mới 8.536ha, nâng tổng diện tích quế lên 16.411ha vào năm 2030, sản lượng dự kiến 3.935 tấn, giá trị đạt 255,78 tỷ đồng. Theo khảo sát của Chi cục Kiểm lâm, Quảng Ninh còn diện tích rừng phù hợp để mở rộng vùng trồng quế, trong khi người dân đã có kinh nghiệm canh tác loại cây này.

Tuy nhiên, để phát triển vùng quế theo hướng hàng hóa chất lượng cao, việc lựa chọn và chuẩn hóa nguồn giống là vấn đề cần được quan tâm. Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh cho biết thêm, Trung tâm Nghiên cứu lâm sản ngoài gỗ thông tin, trong các giống quế hiện có, giống quế bản địa Quảng Ninh có nhiều ưu thế về thành phần và tỷ lệ hoạt chất, phù hợp để phát triển sản phẩm hàng hóa có giá trị cao.

Nhu cầu về dược liệu, gia vị từ quế ngày càng tăng góp phần mở rộng dư địa cho người trồng quế. (Ảnh minh hoạ).

Tuy nhiên, nhiều năm qua, người dân chưa chú trọng lựa chọn giống, dẫn đến cơ cấu giống quế trên địa bàn đa dạng, gồm giống bản địa và giống đưa về từ Lào Cai, Yên Bái, Trung Quốc. Cùng với câu chuyện về giống, thiếu vùng nguyên liệu tập trung cũng đang trở thành điểm nghẽn đối với các doanh nghiệp chế biến quế trên địa bàn.

Nguồn cung tại chỗ chưa đáp ứng nhu cầu khiến doanh nghiệp phải sản xuất cầm chừng hoặc nhập nguyên liệu từ nơi khác, làm tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh. Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ là một trường hợp điển hình. Sau khi xuất khẩu thành công 160 tấn tinh dầu quế, trị giá hơn 500.000 USD, sang Mỹ vào tháng 3/2026, doanh nghiệp hiện phải tạm dừng sản xuất do thiếu nguyên liệu. Đại diện Công ty, cho biết với công suất thiết kế hơn 100 tấn tinh dầu, 240 tấn chế phẩm sinh học và 3.000 tấn vỏ quế khô mỗi năm, doanh nghiệp cần vùng nguyên liệu tập trung khoảng 8.000ha, trong khi nguồn cung thực tế mới đáp ứng khoảng 2.000ha.

Việc mở rộng vùng trồng còn gặp khó do người dân địa phương chưa thực sự mặn mà với cây quế. Do đó, để phát huy thế mạnh cây quế, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu xây dựng các vùng quế tập trung, chất lượng cao, hướng tới sản xuất hữu cơ. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có hơn 25% diện tích quế tại các vùng sản xuất tập trung, tương đương khoảng 4.250ha, được áp dụng quy trình VietGAP, hữu cơ; đồng thời chuẩn hóa giống, ưu tiên giống quế bản địa và đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển vùng quế.

Để tiếp tục phát triển cây nông nghiệp chủ lực nói chung và cây quế nói riêng, tỉnh Quảng Ninh đang định hướng phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực theo hướng tập trung, quy mô hàng hóa, gắn với xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

UBND tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương rà soát toàn diện tiềm năng, lợi thế sản xuất, xác định rõ các sản phẩm chủ lực và quy hoạch các vùng sản xuất tập trung. Đồng thời, tiến hành rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách hiện hành; nghiên cứu, đề xuất chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, nhất là đối với các sản phẩm chủ lực, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao.

Trên cơ sở đó, tỉnh xây dựng kế hoạch phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực đến năm 2030 theo hướng mở rộng diện tích trồng mới, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn, qua đó nâng cao tỷ lệ sản phẩm tham gia xuất khẩu và gia tăng giá trị kinh tế…/.

Nguồn:Nâng giá trị sản phẩm từ cây quế - động lực phát triển kinh tế lâm nghiệp