Theo đánh giá của Tỉnh ủy Thái Nguyên trong giai đoạn 2021 - 2025, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, các hoạt động khai thác tài nguyên nước về cơ bản đã từng bước được chấn chỉnh, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở Luật Tài nguyên nước và các văn bản quy định, hướng dẫn liên quan, tỉnh đã ban hành các văn bản để chỉ đạo, thực thi các chính sách, pháp luật nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên nước.

Công tác điều tra cơ bản tài nguyên nước và các chương trình, dự án, đề án, nhiệm vụ như: Dự án “Đánh giá xác định dòng chảy tối thiểu đối với các sông nội tỉnh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”; Dự án “Điều tra, đánh giá xác định các mực nước tương ứng với các cấp báo động lũ trên các sông thuộc địa bàn quản lý của tỉnh Thái Nguyên”; Dự án “Kiểm kê tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”; Dự án “Lập kế hoạch bảo vệ nước dưới đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”;...

UBND tỉnh ban hành 313 giấy phép về tài nguyên nước, trong đó có 156 giấy phép khai thác nước dưới đất, 118 giấy phép khai thác nước mặt, 39 giấy phép hành nghề khoan nước dưới đất. Đã phê duyệt tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước của 137 giấy phép, với tổng số tiền là 67,749 tỷ đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước tại một số địa phương còn hiệu quả chưa cao; công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ tài nguyên nước đã được triển khai, tuy nhiên hình thức tuyên truyền chưa đa dạng, chưa tạo được chuyển biến rõ nét về nhận thức. Vẫn còn tồn tại tình trạng tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước khi chưa được cấp phép; việc kê khai, nộp tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước chưa thực hiện đầy đủ theo quy định...

Việc đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp là nhiệm vụ quan trọng được tỉnh đẩy mạnh triển khai.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, tỉnh Thái Nguyên triển khai đồng bộ các giải pháp để đạt được mục tiêu đến năm 2030: 100% các công trình khai thác tài nguyên nước được cấp phép phù hợp với các quy hoạch về tài nguyên nước; khả năng đáp ứng của nguồn nước; quy định liên quan đến vùng cấm, vùng hạn chế khai thác nước dưới đất. 100% công trình khai thác, sử dụng nước được giám sát vận hành và kết nối hệ thống theo quy định; cập nhật thông tin của giấy phép vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước.

Bên cạnh đó, 100% công trình cấp nước tập trung được xác định, công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt theo quy định. 100% hồ, ao có chức năng điều hòa, có giá trị cao về đa dạng sinh học, lịch sử, văn hóa được đưa vào danh mục hồ, ao không được san lấp được công bố và quản lý chặt chẽ. 100 % nguồn nước thuộc đối tượng phải lập hành lang bảo vệ nguồn nước được xác định mốc chỉ giới hành lang bảo vệ nguồn nước trên bản đồ địa chính đối với các khu vực đã có bản đồ địa chính... Thu ngân sách từ tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước giai đoạn 2026 - 2030 đạt 100 tỷ đồng.

Việc đưa ra các mục tiêu, là cơ sở để tỉnh Thái Nguyên xác định rõ các nhiệm vụ. Theo đó, địa phương này rà soát, kịp thời xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật; thực hiện phân cấp phân quyền và tổ chức thực hiện các chính sách, quy định về lĩnh vực tài nguyên nước theo hướng cải cách hành chính, phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh. Rà soát những quy định bất cập, chưa phù hợp với thực tế, gây khó khăn trong công tác quản lý để kiến nghị sửa đổi, bổ sung theo quy định.

Tổ chức các lớp bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ về quản lý tài nguyên nước cho cấp xã; tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân trong công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nước. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định các hồ sơ, đảm bảo việc tham mưu cấp phép đúng quy định.

Đánh giá tình hình ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt, nguồn nước mặt, nước dưới đất; khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông, hồ và phân vùng tiếp nhận nước thải của nguồn nước trên các sông, suối nội tỉnh. Thực hiện việc điều tra, đánh giá tổng hợp tài nguyên nước dưới đất tỷ lệ 1:50.000 đến 1:25.000 đối với nguồn nước nội tỉnh ở những vùng, khu vực nước dưới đất có tiềm năng lớn, khai thác chủ yếu để cấp nước cho sinh hoạt, các nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội, các đô thị, khu dân cư tập trung (nếu có).

Việc quản lý, vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi giúp địa phương này điều tiết, phân bổ hợp lý nguồn nước.

Lập kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước phù hợp với kịch bản nguồn nước, kế hoạch bảo vệ nước dưới đất; công bố vùng cấm, vùng hạn chế khai thác nước dưới đất; Kiểm kê tài nguyên nước cấp tỉnh đến năm 2030. Duy trì mạng lưới quan trắc nước dưới đất hiện có, mở rộng mạng lưới quan trắc nước dưới đất trên địa bàn toàn tỉnh, đặc biệt tại các khu vực đã bị sụt lún đất, mất nước sinh hoạt, khu vực khai thác khoáng sản, khu vực khai thác, sử dụng nước lớn từ 1.000 m3 /ngày đêm trở lên.

Tổ chức điều tra cơ bản, xác định chỉ giới hành lang bảo vệ nguồn nước trên bản đồ địa chính các sông nội tỉnh và đoạn chảy qua địa bàn tỉnh đối với các sông liên tỉnh. Rà soát, ban hành kịp thời văn bản quy phạm pháp luật, triển khai, hướng dẫn thi hành Luật tài nguyên nước; rà soát điều chỉnh thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, điện tử, công khai; áp dụng công nghệ thông tin để xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ. Tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh triển khai là đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn để nâng cao nhận thức cán bộ (đặc biệt cấp xã) và cộng đồng về quản lý, bảo vệ tài nguyên nước. Nâng cao công tác thẩm định hồ sơ cấp phép khai thác, sử dụng nước đảm bảo chặt chẽ, xét duyệt tính khả thi, hiệu quả tài nguyên và biện pháp bảo vệ môi trường; công khai các quy hoạch, kế hoạch sử dụng nước.

Thực hiện công tác quan trắc, giám sát tài nguyên nước, mở rộng mạng lưới quan trắc nước dưới đất trên địa bàn toàn tỉnh. Thành lập đội liên ngành kiểm tra ở địa phương để ngăn chặn khai thác nước trái phép; chính quyền cấp xã chịu trách nhiệm phát hiện, báo cáo kịp thời và xử lý nghiêm các vi phạm về tài nguyên nước.../.

Nguồn: Thái Nguyên: Triển khai đồng bộ, hiệu quả kế hoạch về quản lý, khai thác tài nguyên nước